Laatst bijgewerkt:  25-03-2019    

Gemeente Gulpen-Wittem

Wahlwiller.

        WWahtwiller (  Limburg"s: Wilder )  is een dorp in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg.  Het dorp hoort tot de gemeente Gulpen-Wittem
           een heeft ongeveer 170 huizen en circa 400 inwoners.
           Aan de noordzijde van het dorp ligt de kruisberg en aan de andere zijd van deze heuvel het dorp Eys.  Het dorp Wahlwiller is gelegen ten zuiden van
           de Selzerbeek en is ontstaan aan de oude hoofdweg van Maastricht via Gulpen naar Aken.  Aan de noordkant van deze weg (Oude Baan) staat de
           kerk. Ten oosten van het dorp ligt de herenhoeve Lanterne die al in de 14e eeuw wordt genoemd als eigendom van de heren van Wittem.
           Aan de andere kant van het dorp stond de hoeve Leyenhof met een 16e-eeuws woonhuis. De hoeve is in 1890 door brand verwoest.
           ( Bron: Wikipedia )   
  
               G

============================================================================================================================================       

           

           

         

      

        

       01- Wahlwiller-Capucijnenweg: Ongelukskruis. Tekst: Hier overleed Angèle Pleyers * 24-8-1925 + 4-4-1946. Rust in Vrede.
       Angèle Pleyers was 21 jaren jong en verongelukte hier door toe doen van een vrachtwagen (Melkwagen van de fa. van der Heyden uit Wahlwiller).
       Ze was woonachtig te Mechelen. Type Egelie: I I I B b 4. 
       Wahlwiller-Capucijnenweg: Het stenen tekstbord dat rond 2000 voor het kruis geplaatst is met de namen van de fam. van der Heijden-Pleyers.
       Wahlwiller-Capucijnenweg: Tekstbordje met de tekst: Hier overleed Angèle Pleyers 24-8-1925   + 4-4-1946. Rust in Vrede.

      
Gegevens Hub Schins-Mechelen. 1982. 

       
Aan de Capucijnerweg bij de viersprong Capucijnerweg-Gülkoelerweg tegenover het klooster.
       Smeedijzeren- ongevalskruis op een betonnen voet met als opschrift: Hier overleed Angélie Pleyers. Geb. 24-3-1925  Overl. 8-4-1946.  Rust in Vrede.
       
Zij is in de bocht van een vrachtwagen, welke  melkbussen vervoerde, gevallen. 
       Er waren geruchten als dat zij zelfmoord zou hebben gepleegd, echter dit is nooit bevestigd. 
Correctie:  Gietijzer- zonder i.
      

=======================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

            

             

       

         

       02- Wahlwiller-Capucijnenweg. Bij het voormalige klooster van de zusters Clarissen staat dit mooie goed onderhouden houten kruis.
       Tekst: Gij die nooit denkt aan mij, als gij hier gaat voorbij. Hoe zal het U vergaan. Komt gij ten oordeel staan.
       Enige jaren geleden na een restauratie kwam de volgende tekst op het tekstbordje te staan:  Jezus ik vertrouw op U.

        Gegevens Hub Schins-Mechelen.  1978.  
       
Groot houten kruis met op een klein eiken kruis met loden corpus langs de Capucijnenweg weg in de  bocht bij het klooster aan de viersprong

       Capucijnenweg-Gülkoelerweg. Het wordt onderhouden door de zusters aldaar. Het opschrift is als volgt:

       Gij die nooit denkt aan mij, als gij hier gaat voorbij, hoe zal het U vergaan, Komt gij ten oordeel staan.

  

===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

       

      

       03-Wahlwiller-Gülkoelerweg-Eikesweg: IJzeren ongelukskruis.Tekst: Gij allen die hier komt voorbij. Denk ook een  ogenblik aan Mij. 
      
Onderhoud: Dhr. Hons uit Mechelen.
 =============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

       

       

       

     

       04- Wahlwiller-Kruisberg-Botterweck: In 1992 werd hier een nieuw houten kruis geplaatst.
       Tekst: Gij die hier voorbij gaat. Denk ook een ogenblik aan mij. Geloofd zij Jezus Christus. Het geheel is in opdracht van dhr E. Bindels vervaardigd.

       

==============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

            

         

       

     

       05- Wahlwiller-Oude Baan: Zo was de situatie vroeger. 
       Wahlwiller-Oude Baan: Oud gietijzeren grafkruis is hier in 2006 gerestaureerd en opnieuw geplaatst. Het bezit de afbeelding van de H. Maria.
     
====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

                 

          

         

       

       06- Wahlwiller-Oude Baan: Het kruis Vóór 2007 zonder zadeldak.   Cementen wegkruis. Tekst: Mijn Jezus Barmhartigheid.
       Wahlwiller-Oude Baan:
 Het zeer grote kruis van Wahlwiller. In 1981 stond het kruis rechts van de oprit naar de kerk.

       Vermoedelijk is het een Missiekruis uit ca 1870. Tekst: INRI. Kruis is in 2007 geheel gerestaureerd en voorzien van een zadeldak.

       Het bezit een mooi groot corpus van steen.

=====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

            

       

       

       07- Wahlwiller-Oude Baan:   Natuurstenen of cementen wegkruis.  Tekst: Mijn Jezus barmhartigheid. Let op de tekst op het bordje.
      

===========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

          

       08- Wahlwiller-Pres.Kennedyaat nr. 2: Houten gevelkruis aan de woning in de Pres. Kennedystraat
=====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

         

       

        

       09- Wahwiller-Rijksweg-Oude Baan: Houten boomkruis aan de Oude Heirbaan. kruis is in 2007 opgehangen door de Heemkunde ver. te Wahlwiller.
     

===========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

       

            

      10- Wahlwiller-Bornbergerweg-Vossenberg:  Ongeluk- of memoriekruis van Matty Rijcken.
       Hier verongelukte Matty Rijcken door een ongeluk met een tracktor en een bietenrooier op 18 oktober 1974.
       Matty Rijcken, zoon van René en Vicky Rijcken uit Partij-Wittem.
       Hij was op het land aan het helpen met het rooien van bieten in de Vossenberg te Wahlwiller.
       Men had op het sterk hellend land een tracktor met staalkabel voor de bietenrooier gespannen om deze mee te helpen.
       De staalkabel schoot los en slingerde zich om de hals van Matty die hierdoor zo zwaar gewond raakte dat hij aan zijn verwondering overleed.
      Tekst: Hier overleed Matty Rijcken. * 8 juli 1959  + 18 oktober 1974. Rust in vrede.

       Devotiekruis van Matty Rijcken te Wahlwiller
      
 Matty Rijcken, een spontane jongen uit Partij - Wittem, 15 jaar jong was de oudste zoon van vier kinderen: drie  jongens en één meisje,
       van de ouders René en Vicki Rijcken uit Partij - Wittem. Het echtpaar runde een dorpscafé in Partij - Wittem.
       Matty was een leerling van Mavo St. Petrus te Gulpen: techniek en landbouw boeide hem echter veel meer.
       Boer Smeets.
        In zijn vrije tijd was hij dan ook veelal te vinden op de boerderij van Matje Smeets te Partij. We schrijven 18 okt.1974,
        het kerkdorp Partij maakte zich op voor de St. Gerardus najaarskermis. In café Rijcken was alles al in  gereedheid gebracht voor het kermisbal
        en men had een dansorkest gecontracteerd om het feest op te fleuren.
        Moeder Rijcken had Matty die vrijdag voor het bewuste kermisfeest verboden naar boer Smeets te gaan, omdat zij en haar man 's middags nog
        boodschappen moesten doen, diende Matty zolang op de jongere broers en zusje te passen.
        Matty was 's morgens echter al heel vroeg het huis uitgeslopen en naar boer Smeets gegaan; er moesten bieten worden gerooid in de Vossenberg te Wahlwiller.
        En daar wilde hij graag bij zijn. Vicki en René Rijcken gingen die middag toch in Gulpen inkopen doen, en zagen onderweg een ziekenwagen  met hoge
        snelheid naar Wahlwiller rijden. Vicki zei met bang voorgevoel tegen René; " Ik hoop niet dat er iets met Matty is gebeurt". Helaas!  Zij had gelijk.
        Tractorongeluk.
        
Het veld waar de bieten gerooid moesten worden, is behoorlijk heuvelachtig. Om die reden had men een extra  tractor ingezet om de bietenrooier
        makkelijker heuvel opwaarts te kunnen trekken. Deze extra hulpkracht was met een dikke staalkabel aan de tractor van de bietenrooier gekoppeld.
        Wat er precies is gebeurd, is nooit echt    duidelijk geworden. De voorste tractor met Matty aan het stuur sloeg door een blokkade over de kop en de strak
        gespannen staalkabel ontnam de jonge knul het leven...  Hij draaide enkele malen om zijn nek en benam Matty alle lucht en wurgde hem.
        Verslagenheid in Partij.
        Toen het nieuws bekend werd in het dorp Partij was de verslagenheid groot. De kermis werd afgelast.
        Pater Stephan de Smet van het klooster te Wittem was de aangewezen persoon om de droevige tijding aan de  familie Rijcken te melden.
        Ouders, broers en zus waren geheel ontdaan. Hoe had zoiets kunnen gebeuren?
        Matty werd bij de zusters Clarissen in het klooster te Mechelen opgebaard. De hechte gemeenschap Partij was door dit noodlottig ongeluk,
        waarbij een van de zonen uit haar midden werd gerukt, dagen lang in rouw gehuld.
        Devotiekruis.
        Enige tijd later werd er langs de Partijerweg - Reimersdaal, dit is de weg tussen Partij en Mechelen, een kruis geplaatst met een tekstplaatje waarop
        vermeld stond dat Matty Rijcken op die plaats overleden zou zijn. Zoals uit dit verhaal blijkt, was dit een misvatting; hij was namelijk,  in vogelvlucht
        gemeten, twee kilometer verderop verongelukt te Wahlwiller.
        Pater de Smet wilde deze vergissing uitwissen en zorgde er daarom voor, met behulp van enkele inwoners van Partij, dat ook een gietijzeren veldkruis
        geplaatst werd op de plek waar het ongeluk daadwerkelijk had plaatsgevonden.
        De Heemkunde vereniging Wahlwiller nam de taak waar, het kruis te onderhouden en te verzorgen. Zo leeft Matty Rijcken toch nog voort in onze gedachten.
        Gegevens kruis.
        Het betreft hier een gietijzeren kruis met twee engeltje aan het voeteneind. Veldkruisen historicus Godfried Egelie  beschrijft het monumentje in zijn boek:
        "Gietijzeren wegkruisen in Limburg" -zie blz. 152/type IIAB7.
        Tekst op het tekstplaatje:  "Hier overleed Matty Rijcken  *8 juli 1959  +  18 oktober 1974. Rust in vrede".

       
 
Boek:  50 Kruisen  50 verhalen.  Chris Willems.

=====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

         11- Wahlwiller-Vrijthof no 3:   Smeedijzeren kruisjes aan de gevel van pand Vrijthof no 3
=============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

          

          

       

       12-Wahwiller-Karstraat-Kruisberg-Zwarteweg: Smeedijzeren gedachtenis kruis ter herinnering aan Arnold Boillon die hier door de bliksem gedood werd.
       1e vermelding van het kruis in 1860. Tekst: Eert den Schepper. Tekst op steen waar het oude kruis heeft op gestaan:
       Wie ein dieb  in der Nacht, also wird der Tag des herren kommen. Betet für seine Seele. 
      
Arnold Boillon was een boerenzoon die op weg was van Eys naar Wahlwiller of andersom en die schuilde voor het  onweer onder de dikke boom
       en door de bliksem getroffen werd.  Tekststeen met de Duitse tekst erop van Arnold Boillon.
 
      
 Kruis onder de dikke boom te Eys/Wahlwiller
       
 Het is al bijna twee jaar geleden dat ik in Eys de Zwarte Brugweg opliep richting Wahlwiller. In die tijd was ik zwaar geblesseerd door een hielbreuk,
        acht maanden heb ik niet kunnen lopen. Toch de stoute schoenen   aangetrokken en de berg "opgewandeld".
        Aangekomen bij de vijfsprong van wegen nam ik plaats op de bank onder een kleine eikenboom, om uit te rusten.
        Hier gingen mijn gedachten terug naar wat hier gebeurd was.
        Dikke Eikenboom.
        Tot in de negentiger jaren stond hier een dikke eikenboom, wel twee tot driehonderd vijftig jaren oud. Hij was de reus onder de bomen in de omgeving.
        De boom was een herkenningspunt in de omtrek. Op deze plek heeft meneen prachtig uitzicht over diezelfde omgeving zowel richting Eys 
        als naar Simpelveld en zelfs tot in Ubachsberg toe.
        Door een storm in de jaren negentig legde hij het  loodje, de koning van de Kruisberg, zoals de eik vaak werd  genoemd, was geveld.
        Maar men plantte weer een nieuwe eik op dezelfde plaats. Naast de boom staat een   smeedijzeren kruis met een gedenksteen ernaast dat ons
        herinnert aan de plotselinge dood van Arnold Bouillon.
        Schuilen bij noodweer.
        
Op 30 november 1860 brak er een hevig noodweer uit. Arnold Bouillon was op weg naar een van de dorpen in de omgeving.
        Hij werkte als boerenknecht op een grote boerenhoeve in de omgeving van Eys. Hij zocht de dikke boom op om te schuilen voor het noodweer.
        Veel bladeren had de eik niet meer op zijn takken, het was al herfst.
        Arnold Bouillon werd onder de boom getroffen door een bliksemschicht en was vrijwel op slag dood. 
        De omgeving was geschokt door de plotselinge dood van deze eenvoudige boerenknecht.
        Kruis met Duitse tekst.
        Er werd een kruis geplaatst door de bewoners van Eys en op de gedenksteen graveerde men een Duitse tekst.verder staat er nog een groot doodshoofd op.
        Dat de tekst in het Duits is, is niet verwonderlijk, in die tijd werd indeze omgeving veel Duits gesproken maar ook geschreven.
        Het kruis en de steen met opschrift had een grote aantrekkingskracht bij de bevolking. De plek boven op de Kruisberg werd een klein bedevaartsoord.
        Het was 's zomers ook heerlijk toeven onder de eik op een zitbankje. Men kon dan rustig alle zorgenoevertrouwen aan Arnold Bouillon en tevens van het
        prachtige uitzicht genieten. Halverwege de vorige eeuw is  het kruis vernield, maar de inwoners van Eys hebben er een nieuw kruis geplaatst naast de steen.
        Tekst op de steen. 

        "Hier ist am 30 november 1860 plötzlich gestorben Arnold Bouillon. Wie ein Dieb in de Nacht, also wird de Tag des
Hernn kommen.
        Betet für seine Seele. Ave Maria" 
       
Op het kruis zelf staat de tekst;  "Eert den schepper".  Zo leeft Arnold Bouillon toch nod voort in onze omgeving.
       
 Boek;  50 kruisen  50 verhalen.  Chris Willems.

======================================================================================================================================================================================================================