Laatst bijgewerkt:  25-03-2019

Gemeente Vaals

Vijlen

         Vijlen: Het dorp is gelegen tussen Epen en Vaals aan de Mergellandroute, met uitzicht op het Geuldal. Tot het dorp Vijlen behoren de buurtschappen
         Camerig, Harles, Rott, Melleschet en Cottessen. Hier zijn ook nog oude vakwerkhuisjes te zien. Er zijn uiteraard veel campings en vakantiewoningen
         in dit bijna on-Nederlandse landschap.  Het van oudsher tot de heerlijkheid Vijlen behorende gehucht Mamelis valt tegenwoordig officieel onder het
         nabijgelegen dorp Lemiers.
         Het dorp Vijlen heeft waarschijnlijk een Romeinse oorsprong. Uit grafheuvels in het Vijlenerbos en het Malensbos kan worden afgeleid dat het gebied
         rond het huidige dorp al lang voor de Romeinse tijd bewoond werd. Deze ronde heuveltjes in het bos stammen uit de tijd van de Bandkeramieken en
         zijn waarschijnlijk 3500 en 5000 jaar oud. De meeste van deze grafheuvels zijn in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw opgegraven door de
         Duitse geoloog Liese, maar sommigen zijn nog onaangeroerd. Een van de meest herkenbare grafheuvels in het Malensbos, het "Kindergraf", is aan
         een kant open en inmiddels voorzien van een informatiebordje. Het graf dankt zijn naam aan de melktandjes die er tussen de crematieresten werden
         gevonden. Verdere kostbare bezittingen ontbraken echter. Gezien het feit dat er enkele scherven uit de Romeinse tijd werden gevonden, gaan deskundigen
         ervan uit dat het graf geplunderd is door de Romeinen.
         In de tijd van die Romeinen moet ook de oorsprong van het huidige dorp Vijlen gezocht worden. De naam Vijlen is afgeleid van ofwel het Latijnse woord
         "Villa", dat boerderij of landgoed betekent, ofwel van "Villare", wat staat voor behorend tot een Landgoed. 
         Bron: Wikipedia. 

===========================================================================================================================================

            

       

        01- Vijlen-Borstelkrans:  Houten wegkruis met afdak en rugschild.  Gegoten bronzen corpus
        uit 1989.  Kruis is in 1991 vernieuwd.  Beheer: Buurtbewoners.  Soortkruis:  Devotiekruis.
===========================================================================================================================================

           

        02-Vijlen-Cottesserweg:  Boomkruis in vliegermodel behuizing.  Het houten kruis is voorzien van
        een metalen corpus.
===========================================================================================================================================

            

        

        03- Vijlen-Borstelkrans no 123:  Tegen een oude bakstenen vakwerkgevel hangt dit houten kruis met een
        lichtmetalen corpus.

===========================================================================================================================================

           

         

        04- Vijlen-Eperbaan-Vijlenerbos:  Houten boomkruisje.
===========================================================================================================================================

               

           

     

        05- Vijlen-Groenenweg-Vijlenerbos:  Stenen devotiekruis.  Tekst:  INRI. Mein Jesus Barmherzigkeit
        1933. Gebr. Burgers.  Dit kruis is geplaatst uit vroomheid door de gebr. Burgers in 1933 en is
        afkomstig van het kerkhof te Vijlen.

        Omroeper. Jean Mordant.  Het Burgers kruis.
       
Uit vroomheid lieten de broers Jozef en Frans Burgers uit Camerig in 1933 een natuurstenen kruis net ijzeren
        corpus langs de Groenenweg in het bos plaatsen. Het wordt "Het BŁrgerskruutske" genoemd. In het voetstuk
        is de tekst: Mein Jesus Barherzigkeit gebeiteld. Ook is er de naam van de beide broers in gegraveerd. dat deden
        ze om roddels uit de wereld te helpen dat het wegkruis bekostigd zou zijn uit de kas van de boscommissie.
        Jozef Burgers was namelijk naast landbouwer en gemeenteraadslid ook lid van de Boscommissie.
 
===========================================================================================================================================

           

       

        06- Vijlen-Groenenweg nr. 42:  Op gen Dreysschen heet  het hier waar dit gietijzeren kruis staat.
        heeft de initialen A P N.  Het kruis is afkomstig van het kerkhof Bloemendaal te Vaals.
        Corpus is van gietijzer.
        Op het tekstbordje staat de volgende tekst: Oetzich stilte preuve I dich en mich geleuve.
        D'r geestelijke doasj lŤsseheej op gen dreysschen.
============================================================================================================================================

           

          

        07- Vijlen-Groenenweg nr. 42:  Houten gevelkruis met klein corpus.  Ook dit kruisje hangt aan het
        woonhuis Op gen Dreysschen.
===========================================================================================================================================

           

                

        08- Vijlen-Groenenweg:  Boomkruis.  Hier stond altijd een rustaltaar met de Moeder Gods  
        processie op 15 aug.  Kruisje heeft een dakje en een metalen corpus.
===========================================================================================================================================

            

           

        

        09- Vijlen-Groenenweg- A gen Dreischen:  Houten boomkruis.
===========================================================================================================================================
   
  

          

       

                  

        10- Vijlen-Groenenweg no 10:   Houten gevelkruis .  Kruis heeft een metalen corpus en een
        rugschild en met een dakje.
        Woonhuis en kruisje zijn in 2012 vernieuwd en van een tekstbordje voorzien.
        Tekst: HŤrgŲtje besjerm de Grunneviger en Stroate noabere.
===========================================================================================================================================

           

              

        

        11-Vijlen-Groenenweg-Vijlenstraat nr. 37:  Smeedijzeren wegkruis met metalen corpus.  Het kruis en corpus dateert voor 1910.
       
===========================================================================================================================================

            

          

           

        

         

       

        12- Vijlen-Hilleshagerweg-Wittereinsweg:  Smeedijzeren wegkruis.  Corpus is van gietijzer.
        Achter het hoofd van het corpus is een ster afgebeeld.

===========================================================================================================================================

       

        13- Vijlen-Hoogweg-Vijlenerbos:  Boomkruis dat vervallen is.
===========================================================================================================================================

           

       

            

        14- Vijlen-Hoogweg=-Vijlenerbos:  Het vernieuwde kruis aan de Kroddeleik.  Ter herinnering aan de Russische
        krijgsgevangenen die tussen 1916 en 1918 de dood hier vonden. Ze waren werkzaam aan de
        spoorbrug te Moresnet BelgiŽ.  Na het vluchten naar neutraal Nederland werden ze hier dood-
        geschoten.  In het hout staan de initialen J.B. 1987. De initialen van J. Bleijlevens die het kruis
        heeft laten vernieuwen in 1987.  Het is een Russisch Ortodoxkruis of een Andreaskruis.
        Deze foto is van 2004 toen de boom al weg was.

        Patriarchaal kruis bij de Kroddeleik te Vijlen
      
 Vijlenerbos-Vijlen:  In de bossen langs de Nederlandse-belgische grens in de gemeente Vaals is het een waar
        eldorado voor wandelaars, fietsers en mountainbikers. Deze bossen van VIjlen, het Kerperbos, Elzetterbos en
        het Schimperbos worden vooral in de weekenden druk bezocht door deze groep recreanten. Hier gaan we op
        zoek naar het zgn. Patriarchaal kruis. Komende vanuit Epen of Vaals via de Toeristenweg neemt u na ca 3 km.
        bij de parkeerplaats van het Kerperbos het grote voetpad richting Belgische grens en volgt u de rode wandel-
        route. Na ca 1 km. ziet men aan de rechterhand een zeer apart kruis dat voorheen tegen een grote eik stond.
        In de volksmond wordt dit devoot plekje "het kruis aan de Kroddeleik"  genoemd.
        Patriarchaal kruis.
        Het is een Russisch Byzantijns- of Patriarchaal kruis. Deze kruisen zijn uitgevoerd met dubbele armen.
        Het kruis herinnert ons aan de gesneuvelde of vermoorde Russische krijgsgevangenen uit de Eerst Wereld-
        oorlog 1914-1918.
        Moresnet.
        In die oorlogsperiode werden Russische soldaten, gevangen genomen aan het Oostfront o.a. te werk gesteld
        aan de bouw van de grote spoorbrug in Moresnet die loopt van Luik naar Aken. Nederland was in die tijd neutraal
        gebied. De grens werd over de gehele lengte langs de Nederlandse zijde afgeschermd met 10.000 volt- draden
        om te voorkomen dat mensen vanuit BelgiŽ naar het neutrale Nederland konden vluchten. In vogelvlucht bedroeg
        de afstand van de brug in Moresnet tot aan het neutrale gebied ca 3 tot 4 km.
        Vluchtpogingen.
       
Het kwam dan ook regelmatig voor dat ook de Russische krijgsgevangenen vluchtpogingen ondernamen naar
        neutraal Nederland. Deze pogingen werden dan meestal 's nachts ondernomen. Men vond verschillende methoden
        uit om de 10.000 voltlijn te omzeilen, bijvoorbeeld door isolerende rubbers of iets dergelijks over de draad te
        gooien, of door een gat te graven om zo onder de draad door te kruipen. De bedoeling was het Kerperbos op
        Nederlands grondgebied in te vluchten. De Duitsers hadden zich ook hier tegen gewapend en wachtten op
        neutraal gebied de vluchtelingen op. Opnieuw gevangen nemen werd niet gedaan; ze werden zonder vorm van
        proces gefusilleerd.
        Hommage.
        Ik ga ervan uit dat degene die bij de Kroddeleik het eerste kruis plaatste een hommage heeft willen brengen aan
        al die Russen die in die verschrikkelijke en vaak vergeten Eerste Wereldoorlog het leven hebben gelaten.
        De Kroddeleik.
        De grote eik waartegen het kruis ca 70 jaren heeft gestaan, stierf in de loop der jaren af. Op initiatief van Michel
        Moonen van het IVN werd dit kruis vernieuwd en naast de afgestorven boom geplaatst. Hulde aan hen die dit
        gedenkteken na vele jaren toch nog in stand houden.

       
Tekst:  "Ter herinnering aan de Russische krijgsgevangenen die tussen 1916 en 1918 de dood vonden".
      
 
Boek:  50 Kruisen  50 verhalen.  Chris Willems.
===========================================================================================================================================

           

       

         

           

            

        15- Vijlen-Hopschet-Vijlenberg:  Natuurstenen kruis op natuurstenen sokkel.  Corpus is van
        gietijzer.  Op deze plek heeft een gietijzeren kruis gestaan dat afkomstig was van het kerkhof.
        Tekst:  Geloofd zij Jezus Christus.
===========================================================================================================================================

           

           

        16- Vijlen-Vijlenstraat nr 34:  Gevelkruisje aan pand nr 34 te Vijlen.
===========================================================================================================================================

           

         

        17- Vijlen-Vijlenberg-kerkhof:  Groot houten kerkhofkruis met stenen corpus.  Tekst: INRI.
===========================================================================================================================================

           

       

           

        

        18- Vijlen-Mamelisserweg-Vijlenberg:  Schitterend wegkruis van smeedijzer.  Echt mooi staaltje
        hedendaags vakwerk.  Geplaatst op een natuurstenen sokkel en voorzien van een metalen
        corpus.  Tekst: Aanziet het beeld, Aanbid het niet, Aanbid de Heer wiens beeld gij ziet.
===========================================================================================================================================

          

         

          

         

       

        19- Vijlen-Munnixweg-Vijlenstraat:  Klein houten wegkruis in de berm van de weg.
        Het kruisje heeft een dakje. Het is in 1993 geplaatst, voorheen stond er een klein bruin kruisje
        met de tekst: Wie komt hier voorbij, gedenk ook mij.  Op het huidige kruis uit 1993 staat de
        volgende tekst:  Gloria laus et honotibi,  wat betekend:  Gloria en lof en eer zij U.
        Beheer en onderhoud:  mevr. Rijk.
        Het vernieuwde kruis uit 2012. Tekst: Gloria et hůnor tibi sit - Gloria en eer zij U.
===========================================================================================================================================

           

       

        20- Vijlen-Oude Trichterweg-Kelderweg:  Het kruis aan de Trichterweg is een soort
        gedachteniskruis.  Het is een houtenkruisje met vliegerkap model. Hier zou een kind  dodelijk
        verongelukt zijn.
        Later is er een stenen kruis geplaatst rond 1990. Foto 20B
        Een van de kruisen die hier op deze plek hebben gestaan. Het is een gietijzeren kruisje. Foto 20D
        Rond 2009 staat er weer een houten kruis met rugwand en vliegerkap. Foto 20E.
===========================================================================================================================================

           

       

        21- Vijlen-Oude Trichterweg-Oude Akerweg:  Het gerestaureerde kruis aan de Oude Trichterweg.
        Het kruis heeft een metalen corpus uit 1970.  Het is afkomstig van een kerkhof.
        Het oude kruis voor de restauratie had als tekst:  INRI.  Ora Pro Nobis.
===========================================================================================================================================

       

        22- Vijlen-Pastorijweg-Martinusstraat:  Kruis ingezegend op zondag 30 mei 2010.  Initiatiefnemer
        Joep Hons uit Mechelen.  Kruis is afkomstig van het kerkhof te Mechelen en stond op het graf
        van de fam. Deckers.  Het kruis is gemaakt door de Mechelse smid Sjang Kohl in de vorige
        eeuw.  Leo Klein zorgde geheel kosteloos voor het leveren van het blauwstenen tekstbordje
        met de tekst:  Heer bescherm ons dorp.  Dhr. Pieters, buurman van het kruis leverde de bouw-
        materialen.  Giel Vleugels heeft het ijzeren kruis gerestaureerd en gepolijst.  In het hart van het
        kruis is een Christushoofd afgebeeld.
===========================================================================================================================================

           

        

        23- Vijlen-Rugweg-Vijlenberg nr. 2:  Houten gevelkruisje.  Het kruisje heeft een dakje en rugschild.
        Tekst:  Heer Uw zegen op onze wegen.
===========================================================================================================================================

           

        

        24- Vijlen-Rugweg:  Boomkruis met corpus.
===========================================================================================================================================


          

         

          

         

       

          

        25- Vijlen-Rugweg-Vijlenberg:  Kerkhofkruis van de fam. Mullenders.  Geplaatst na de oorlog
        van 1940-1945.  Doet nu dienst als bronk kruis bij de Sacraments-processie. Kruis heeft in de
        schacht een Maria figuur.  In het hart een afbeelding van God onze Vader op wolken.
        Tekst op het plaatje:  I d'r sjŤŤm va de ling ving veir verademing.  I d'r sjŤŤm va die krķķts
        ving veir morele stķķts.  Tot in de negentiger jaren stond dit kruis aan een grote Lindeboom.
===========================================================================================================================================

     

        26- Vijlen-Ten Bosscherweg:  Boomkruis.
===========================================================================================================================================

       

        27- Vijlen-Elzetterbos:   Ongeval kruis van Jef Janssen die hier verongelukte toen hij op 19
        februari 1974 dennengroen wilde halen voor het versieren van een carnavalswagen in Vijlen.
       
Hij was in 1918 geboren te Vijlen en landbouwer van beroep. In 2010 plaatste dhr. Hons uit
        Mechelen als oud inwoner van Vijlen dit kruis met een Christushoofd en zonder corpus hier ter
        nagedachtenis aan dit noodlottig ongeval. Tekst: Noodlottig ongeval J.Janssen + 19-2-1974.

===========================================================================================================================================

       

        28- Vijlen-Zevenwegen-Vijlenerbos:
 Houten boomkruis.  Tekst: INRI. Voorheen hing hier een
        klein Maria kapelletje dat gemaakt was door Opa Feisten uit Vijlen.
===========================================================================================================================================

         

                

        29- Vijlen-Hilleshagerweg:  Alfons Horbach uit Vijlen en Joep Hons uit Mechelen plaatsten in
        december 2011 dit memorie kruis voor de 5 en 4 jarige kinderen Treesje en Jantje Jaegers uit
        Vijlen. Zij lieten het leven toen zij op 13 september 1944 een handgranaat vonden die plotseling
        tot ontploffing kwam. De wrede oorlog heeft door een granaat een einde aan hun jonge leven
        gemaakt. Zij waren op dat moment de enige kinderen van Joseph Jaegers en Anna Jaegers
        Krings. Na de oorlog kregen zij nog 3 kinderen. Het kruis is een copy van de kruisen op het
        Amerikaans kerkhof te Margraten, dit omdat de familie Jaegers een groot respect heeft voor
        wat het Amerikaanse leger in Limburg gedaan heeft.
===========================================================================================================================================

     

         30- Vijlen-Vijlenstraat nr 32: Klein houten boomkruis in de tuin van pand no 32. Devotie kruisje.
===========================================================================================================================================

     

        31- Vijlen- Vijlenstraat:   Houten gevelkruisje met afdak.  Kruisje was in 2005 verdwenen.

===========================================================================================================================================

             

       

        32- Vijlen-Leunweg-Reutersweg:  Smeedijzeren wegkruis met corpus.  Voor 2002 was dit
        kruis geverfd  in de kleuren rood en wit.
===========================================================================================================================================

       

        33- Vijlen-Vijlenberg-Kerkmuur; Twee oude kruisen tegen de kerkmuur.
===========================================================================================================================================

        

        34- Vijlen-Groenenweg no 12:  Houten gevelkruis aan het woonhuis van de familie Ode.
===========================================================================================================================================

       

         35- Vijlen-Pannisbergweg-Groenenweg:  Houten boomkruis. Tekst: Geloofd zij Jezus.
===========================================================================================================================================

     

         36- Vijlen-Reutjesweg-Achterom:  Houten gevelkruis.

===========================================================================================================================================

     

         37- Vijlen- Vijlenberg-Kerkhofmuur:  Houten gevelkruis.

===========================================================================================================================================

     

         38- Vijlen-Onbekend:  Wie Helpt??

===========================================================================================================================================

     

          39- Vijlen- Kelderweg:  Boomkruis met metalen corpus.
===========================================================================================================================================

         

         40- Vijlen-Vijlenberg nr 115: Gietijzeren kruis tegen de gevel van het terras van de cafť
         Vijlenerberg.  Het hangt hier sinds 2006.
===========================================================================================================================================

     

        41- Vijlen-Malensbos-Drielandenbos:  Boomkruis. Vermoedelijk verdwenen.
===========================================================================================================================================

         

         42- Vijlen- Rugweg-Kerperbos:   Eenvoudig klein houten boomkruisje met corpus

===========================================================================================================================================

       

         43- Vijlen-Rott-Rotterbeemdenweg:   Boomkruis met de tekst: Blief effe stoeŽ um bi dich en
         Mich stil te stoeŽ.

===========================================================================================================================================

       

        44- Vijlen- Vijlenberg-kerkhof:   Langs de kermuur staat een stenen kruis met een bijzonder corpus.

===========================================================================================================================================

       

       

        50- Vijlen-Rugweg: Lourdesgrot.
===========================================================================================================================================

           

        51- Vijlen-Eperbaan:  Dit kapelletje met klein kruisje is een devotie monumentje.  Het is geplaatst
        door dhr. F.Saive uit Vijlen in 1933.  Tekst:  F. Saive 1933. Is in de jaren 2000 gerestaureerd.
        Het oude kapelletje van foto 51A. nu in een blauwe kleur.

        Omroeper: Jean Mordant. Het Saive kruis.
       
In het Heilige jaar 1933 - negentienhonderd jaar na de dood van Christus- metselde wijlen Frans Saive aan de
        Eperbaan in het bos een devotiekruis: een nis met daarin de beeltenis van Maria. eertijds stond er een kruis
        op de nis. In de loop der jaren is het kruis echter verloren gegaan. Het "Saivekruutske" staat nu verborgen tussen
        enkele bomen terzijde van de Eperbaan. De aanleg van de Eperbaan (vroeger "Lange Boschweg geheten)
        was er de oorzaak van dat "Dit Monument van devotie" aan het oog ontrokken is.

===========================================================================================================================================

          

           

         

          

              

        52- Vijlen-Elsenboschvoetpad-Rugweg:   14 Kruiswegstaties.
        In 1988 besluit het comitť langs de toegangsweg naar het Mariamonument een kruisweg te plaatsen.
        Dankzij de financiŽele bijdragen van de parochianen, oud-Vijlenaren, de medewerking van zes grondeigenaren
        en het werk van diverse vrijwilligers, kunnen de kruiswegstaties, waarvan de reliefs weer vervaardigd zijn door Sjef Drummen,
       op zondag 20 oktober tijdens een plechtig lof bij ideale weersomstandigheden ingezegend worden.

===========================================================================================================================================