Bijgewerkt: 10-08-2019

Gemeente Simpelveld

Bocholtz

     Bocholtz is waarschijnlijk afgeleid van beukenbos of beukenhout. Het dialect dat in Bocholtz (het Bocholtzer, Limburgs Bňcheser plat gesproken wordt,
     ligt ten oosten van de Benrather linie. Het behoort daardoor tot het Middelduits of Ripuarisch.
     In de omgeving van Bocholtz zijn enkele Romeinse villa's opgegraven, te weten de Romeinse villa opgegraven in 1911 en de Romeinse villa Bocholtz-Dellender.
     In oktober 2003 vond een boer in zijn akker aan de Rouwkoulerweg een Romeinse sarcofaag.
     De sarcofaag is nu te bewonderen in het Termenmuseum te Heerlen. In de hoge middeleeuwen werd dit deel van het Plateau van Bocholtz vanuit Simpelveld
     ontgonnen en ontstond het dorp, dat van 1680- 1773 bestuurd werd vanuit Kasteel de Bongard. Bocholtz was een zelfstandige gemeente van 1803- 1982,
     sindsdien behoort het bij de fusiegemeente Simpelveld.
     Bron Wikipedia.

================================================================================================================================================================

       

           

       

       

     

      01- Bocholtz- Dr. Nolenstraat- Reinert:  Het kruis stond voor 1960 aan de overkant van de weg en vervangt het oude kruis van de pastoor Neujanstraat no 1.
      Dit kruis staat hier sinds 1977. Het is afkomstig van een kerkhof uit het Oostenrijkse Lienz. door toedoen van Peter Voncken.
      Het is op 27 nov. 1977 ingezegend door pastoor Delissen.  Onderhoud: De Buurtver. De Auw Leemkoel.  Tekst: Buurt Auw Leemkoel 1977.  INRI.

=============================================================================================================================================================

       

       

         

       

     

      02- Bocholtz- Avantis- Herrenphahlweg:  Grenskruis bij de Drieherenpaal.  Het Heurbericher Kruutz.  Tekst:  Gott ist mein Schutz.
     
In okt. 1944 bij beleg van Aken werd het kruis aan flarden geschoten. Tot in 1969 was het hier Sperrgebiet.
      Pas daarna kon op verzoek van mijnwerkers een provisorisch kruis geplaatst worden. In 2003 is er een nieuw kruis geplaatst en ingezegend door pastoor Geurts.
      Het kruis is gemaakt door Frans van Can uit Baneheide. Werkelijk een juweeltje.

      Weekblad Troef, dd 28 mei 2003.  Grenssteen 52 en kruis terug op oude plek.
      De eeuwenoude Akense grenssteen 52 en het houten kruis die ooit aan de Horbacherweg nabij grenspaal 212 in Bocholtz verdwenen worden in ere hersteld.
      Ze keren terug op hun oude stek bij het industrieterrein Avantis. Het eenvoudige door Guus Herbergs vervaardigde ijzeren kruis, vervanger van het houten dat
      daar aan het eind van de Tweede Wereldoorlog in 1944 aan flarden werd geschoten, wordt vervangen door een nieuw veel groter smeedijzeren kruis.
      Het kruis stond er eeuwen, net als de grenssteen. Twee jaar geleden dook de grenssteen met de adelaar van de stad Aken bij graafwerkzaamheden weer op.
      De gemeente Simpelveld en Heerlen en Avantis delen de kosten van het herplaatsen.  Grenssteen 52 heeft een plek op een sokkel van duizend kilo.
      Het kruis wordt gesierd met het oorspronkelijk opschrift: Gott ist mein Schutz.  Het houten kruis was tot het eind van de Tweede Wereldoorlog een belangrijke
      ontmoetingsplaats en orďentatiepunt voor de mijnwerkers op weg naar huis en voor wandelaars in het besneeuwde landschap.

================================================================================================================================================================

         

       

       

      03- Bocholtz- Heiweg no 1:  Bij de spoorwegovergang hangt aan de gevel van Scholtissenhoeve een klein gevelkruisje.  Tekst: INRI.
      Rond 2000 is het kruisje vernieuwd.  Het kruis is mey de bedoeling hier geplaatst ter bescherming van ziekten - brand - dier en mens.

=======================================================================================================================================================

         

           

       

      04- Bocholtz- Heiweg- Molenweg: Het kruis aan de Boombaard. Het oorspronkelijk kruis dateert uit+/- 1800 en was geplaatst door de eigenaar van Scholtissenhof.
      In 1981 werd het door een storm vernield. In 1983 werd het huidige kruis geplaatst. In 2003 werd het kruis vernieuwd door Martin Knops.
      Het doet dienst als rustaltaar bij de processies. Het werd door pastoor Geurts ingezegend.

      Weekblad Troef- 17 sept. 2003:  Scholtissenhof staat er weer.
      zondag is het zover, dan wordt het gerestaureerde en in oude staat terug gebrachte kruis op de hoek Heiweg- Molenweg- Orschbacherweg in
      Bocholtz om 13.00 uur door pastoor Geurts opnieuw ingezegend. Het tuba Quartet van de Kon. Philharmonie zal hieraan een passende omlijsting geven.
      Op een prachtig platformpje waarin een stenen kruisvorm en met trappen omzoomd door buxussen, aan de achterkant door een taxushaag afgesloten, staat
      dan fier.
      Eikenhout: Vervaardigd is het uit eikenhout door buurtbewoner Martin Knops en men heeft nogal wat werk gehad om het op z'n plaats te krijgen.
      Het heeft een dak dat bedekt is met oude leien van de St. Servaes in Maastricht.  Voor het materiaal zorgde de gemeente Simpelveld.
      De adviezen voor de inrichting, van met name Frans Prumpeler van de gemeente, waren hierbij zeer waardevol.
      Eens in de twee jaar, als de Bronk naar de Bocholtzerheide gaat, doet het dienst als Processiekruis, een doel waarvoor het rond 1800 door de toenmalige
      eigenaar Hollman van de Scholtissenhof mede neergezet.  Het kruis was voorheen lager, dat is bij vernieuwing in 1983 gebeurd, maar nu is het weer op
      originele hoogte en kijkt Christus op ons neer en dat was ook de bedoeling van dergelijke kruisen.
      Onderhoud:  De fam. Simons die in het verleden ervoor zorgde dat het kruis vernieuwd werd en ook het processiealtaar verzorgde en zeker niet te vergeten
      Winand Aalmans de grote stimulant achter het kruis die de restauratie mede voor zijn rekening nam en het kruis onderhield kunnen dat nu met een gerust hart
      aan het kruiscomité van de buurt overlaten, terwijl de buren een oogje in het zeil houden en de beplanting van het nodige water voorzien. Kruis is 3,40m hoog.

============================================================================================================================================================ 

           

         

     

      05- Bocholtz- Pastoor Neujanstraat:  Dit fraaie kruis stond voor 1946 als Grenskruis met Duitsland en de gemeente Wittem aan de Oude Bocholtzerweg.
      In 1949 waaide het kruis om. Na restauratie liet pastoor Franck het kruis hier bij de kerkingang plaatsen. Op de oude plek werd een ander kruis geplaatst.

=======================================================================================================================================================

         

      06- Bocholtz- Min. Ruysstraat:  Gietijzeren kruis met de afbeelding van Maria. Geplaatst in 2006.   In 2012 was het kruis verdwenen.

======================================================================================================================================================

       

         

       

      07- Bocholtz- Min. Ruysstraat no 66:  Houten devotiekruisje aan de gevel van het voormalige woonhuis van Leo Henskens. In 2015 was de kleur aangepast.

======================================================================================================================================================

           

         

       

       

      08- Bocholtz- Orscbacherweg- Schiltjensweg:  Het Orschbacherkrüütz.
     
Vroeger stond hier (1866) een houtenkruis dat in 1927 vervangen werd door een betonnen uitgewassen kruis als grenskruis tussen Nederland en Duitsland.
      Het is voorzien van een loden corpus.  Hier stond al een kruis voor 1866.  Het oude houtenkruis is door dit betonnen kruis met ingelegde mozaďeksteentjes
      vervangen en is gemaakt door smid J. Stommen  In 2015 werd er hier een gietijzeren kruis geplaatst nadat het oude kruis vernield was.
      Het is een hagel- grenskruis.

======================================================================================================================================================

         

       

         

         

     

      09- Bocholtz- Overhuizerstraat-Akerweg: Nieuw smeedijzeren kruis.Tekst: Door Uw dood verlos ons Heer. Voor 1910 stond er aan de overkant een ijzeren kruis.
      Het is gemaakt door smid J. Hupperetz.  Het kruis is eigendom van de eigenaren van Hoeve Overhuizen, de fam. Vaessen.  Het kruis is in 1977 gerestaureerd en
      opnieuw geplaatst.  In 1992 werd het kruis grestaureerd en legden dhr. Guus Wachelder en Joep Wagenaar dikke keien aan de voet van het kruis.(foto 09-1992-01)
      Verzorging thans de Buurtver. "Um der Paum".

==================================================================================================================================================

         

              

       

     

      10- Bocholtz- Paumstraat- Preutersweg:  Vroeger stond hier een houtenkruis.  Nu een mooi smeedijzeren wegkruis met stralenkrans. Tekst: INRI.
      Hier stond al voor 1866 een kruis dat rond 1900 werd vervangen door een smeedijzeren dat gemaakt werd door smid J. Hupperetz. Het staat op een hardstenen  
     sokkel.  In 1982 gerestaureerd door Wiel van Bergen. Het doet dienst als rustaltaar bij de Bronk noa de Noaveres.

======================================================================================================================================================================

         

           

       

       

       

      11- Bocholtz- Vlengendaal- Pleiweg:  Het vlengendaler kruis is in 1953 opgericht door de buurt van Vlengendaal uit dankbaarheid voor het behoud van de
      zware beschietingen van 16- 17 september 1944.  Architect was W. Lucas uit Swalmen. Het terracotta corpus is van kunstenaar Eugene Laudy uit Sittard.
      Het hout is 'Pitch Pine hout' en is gemaakt door Johan Wenders.  Het kruis werd op zondag 31 mei 1953 plechtig ingezegend.
      In 2002- 2003 is het grondig gerestaureerd en ingezegend door pastoor Geurts.

=========================================================================================================================================================

           

         

         

     

      12- Bocholtz- Prickart- Weiweg:  Het vernieuwde kruis aan de Prickart.  Het is voorzien van een vliegerkap. Tekst:  Denk aan mij. In 1848 stond hier al een kruis.
      Het tegenwoordige kruis is afkomstig van de fam. Ortmans die een boerderij hadden in de Prickart.  In 2006 is het kruis geheel vernieuwd door fans van Can in
      opdracht van de Heemkundevereniging.  Het is verschillende malen vernield en omvergereden door landbouwmachines. Het is voorzien van een afdak.

===================================================================================================================================================================

         

           

       

         

      13- Bocholtz- Bergweg- Helweg:  Groot houten veldkruis met stenen cor[us.  17 juni 1979 ingezegend door kapelaan Matieu Hanneman.
      Tekst: Anno 1979. Jo Ml. "Leeve her jot beschuts Booches".  De schenkers van dit kruis zijn Jo Ortmans en Maria Laeven.  Ontwerp: dhr. Kool.
      Het corpus is afkomstig uit het klooster te Bocholtz en is van gietijzer met een gewicht van 40kg.  De meidoorn heg is in 1981 aangeplant door E. Herbergs.
      Onderhoud:  Wiel Dejalle.  De sokkel uit natuursteen uit Kelmis werd gemetseld door metselaar Guus Wachelder en gevoegd door Thei Vaessen.
      Het houten kruis werd vervaardigd door timmerbedrijf Jeuf Knops uit Bocholtz.

=============================================================================================================================================================

         

           

       

         

         

       

      14- Bocholtz- Schoolstraat-Groeneweg:  Het "Bongaarden kruis" stond voor 1953 aan d overkant van het viaduct en was van beton met mozaďeksteentjes.
      De fam. Schnackers verplaatste het kruis in 1953 naar de huidige locatie en restaureerde het dit fraaie eikenhouten kruis.
      Corpus is verschillende keren vernield.  In 1996 werd het corpus gestolen en vervangen door een gipsen corpus.  Nu hangt er een betonnen corpus gemaakt door
      de broeders van het Afrikaanse Missie klooster te Cadier en Keer.  In 2006 is het houtwerk vernieuwd door Harry Bremen en Martin Knops.
      Op 7 juni 2015 is het opnieuw gerestaureerd en ingezegend door pastoor P. Pierik.  Foto's 7-6-2015-01-T/M 7-6-2015.

========================================================================================================================================================

           

         

         

      15- Bocholtz- Stevensweg- Preutersweg:   "I jen Vaat" heet dit kruis. Smeedijzeren hagelkruis. Dit kruis is door een plaatselijke smid J. Hupperetz gemaakt.
      Tekst: A Stommen 1907.  In 1990 werd het kruis gerestaureerd door Jub en Theo Stommen.  Na aanleg naar de oprit naar Avantis verbreed moest worden
      werd het kruis in 1999 verwijdert en in 2001 herplaats.

=========================================================================================================================================================

           

         

         

         

      16- Bocholtz- Stevensweg- Steenberg:  Uitgewassen betonnen kruis met loden corpus.  Tekst: INRI.  Het is gemaakt door J. Stommen in 1927 in opdracht
      van de gemeente. Vroeger stond hier een houtenkruis.  Eind april 2003 werd het kruis vernield door een vrachtwagen en gerestaureerd door de gebroeders
      en Jo Stommen, zonen van Joep Stommen de maker van dit kruis.
      Voorheen stond dit kruis in de Prins Hendrikstraat- Hofstraat en verving een ouder houten kruis.  Foto's 16-2003-01 16-2003-02 Jo en Brosius Stommen.

=====================================================================================================================================================

         

           

       

     

      17- Bocholtz- Weiweg- Broek:  Smeedijzeren wegkruis uit 1902 met loden corpus.  Tekst: INRI 1902 J.H.
      Het is geplaatst door J.Hollands naar aanleiding van een gedane belofte.  Het is gemaakt door smid J. Hupperetz uit de Dr. Nolenstraat.

===================================================================================================================================================================

           

         

         

         

         

       

      18- Bocholtz- Wilhelminastraat:  Gietijzeren wegkruis.  Tekst: 1886.  Een gietijzeren kruis met de afbeelding van Maria en van de evangelist Johannes.
       Kruis dateert uit 1868 en stond voor 1973 op de hoek Pr. Hendrikstraat- Emmastraat.  Kruis is in 2002 verplaatst naar de Julianastraat.
      Julianastraat:  Het gietijzeren kruis van de Wilhelminastraat dat in 2001 geplaatst is naar hier in de Julianastraat. Dit alles geschiedde door een initiatief van
      Guus Herbergs.   Type Egelie:  I I A b 10.

      Limburgs Dagblad 2002.  Wegkruis terug op oude plek.
      
Na bijna dertig jaar heeft de Prins Hendrikstraat in Bocholtz zijn wegkruis terug.  Vrijwel op de oorspronkelijke plek, waar het kruis van 1868 tot 1973 heeft gestaan,
is nu het gietijzeren
      monumentje op een natuurstenen sokkel nabij de kei van Bocholtz geplaatst. Het kruis werd na reconstrutie van de Prins Hendrikstraat in 1973verplaatst naar de keermuur bij de
      Wilhelminastraat.  Op die plek bleef het kruis tot eind 1998 staan.  Toen werd begonnen met de reconstructie van de Wilhelminastraat, waarna het kruis tijdelijk bewaart werd in de
      gemeenteloods aan de Schoolstraat.  Heemkundevereniging De Bongard en de Gemeente Simpelveld zorgden er dit jaar voor dat het kruis op zijn oude plek terugkeerde.
      Guus Herbergs van de sectie "Wegkruisen en Kapellen" restaureerde het kruis en het corpus.  Wie het kruis in 1868 heeft geplaatst, is nooit achterhaald.

==============================================================================================================================================================

       

         

           

       

      19- Bocholtz- Wilhelminastraat- Min. Ruijsstraat:  Houten wegkruis met corpus op natuurstenen sokkel. 't Krüütz aan der Plei of 't Krüts a gen Ling.
      Op dit plein stond al in 1866 een kruis onder een lindeboom bij een waterpoel.  In 1912 stond het nog op de oude plek.
      Na 1926 verhuisde het kruis naar de huidige locatie.  In 1990 is het in opdracht van de gemeente Simpelveld geheel vernieuwd.

===================================================================================================================================================================

           

         

      20- Bocholtz- Zandberg- Steenberg:  Smeedijzeren wegkruis waarvan de uiteinden van de armen zijn versierd met ijzeren harten.
      Het is voorzien van een bronzen corpus en is eigendom van de eigenaren van de Gillishof.  De maker is tot op heden niet bekend.
      Toen de familie Senden van de St. Gillishof in 1982 zich hier vestigden stond het kruis er al.
      Vermoedelijk is het een processiekruis want het diende als rustaltaar bij de Sacramentsprocessie.

================================================================================================================================================================

         

       

       

      21- Bocholtz- Groeneweg:  Ongeluk kruis van de jongeheer Martin Dortrans in 2012 op 21 september.  Hij werd geboren op 26 mei 1956.
      In 2013 werd er een permanent gedenkteken geplaatst aan de oude Simpelvelderweg- Groeneweg.

===========================================================================================================================================================

       

       

       

      22- Bocholtz- Kerkhof:  Centraal kerkhofkruis.  Gerestaureerd in 2001 door Guus Herbergs en Frans van Can.  Na 2001 zijn er twee beeldjes bij geplaatst.

====================================================================================================================================================================

     

23- Bocholtz- Stevensweg-Langveld:  Smeedijzeren kruis.  Kruis is verdwenen.

====================================================================================================================================================================

         

      24- Bocholtz- Hoeve De Bongard:  Zeer waarschijnlijk een gerechtskruis, geplaatst in de muur van het Kasteel De Bongard te Bocholtz  ca. eind 15e eeuw.
      Uitermate zeldzaam. Met lood geglazuurde gebakken stenen.

=========================================================================================================================================================

         

          

             

      25- Bocholtz- Orsbacherweg- Schildjensweg:  Dit kruis dat onderhouden wordt door de bewoners van de hoeve Bungartshoff de fam. Ferron.
      Het is verschillende keren verwoest en de corpussen beschadigd.  In 2002 is het negentiende- eeuwse oude corpus dat geheel uit lood gegoten was en eraf
      gehaald en later teruggevonden in Duits Lemiers met afgebroken armen.  Guus Herbergs heeft het weer hersteld.
      Het originele corpus is op een nieuw houten kruis geplaatst bij de Bungartshof.  In 2006 is het gehele kruis van eikenhout vernieuwd en op zondag 22 okt.
      ingezegend door pastoor van de Sint Petruskerk te Orsbach.  Het nieuwe kruis is gemaakt door kunstenaar Gottfrid Walther uit Orsbach.
      Het corpus wordt afgebeeld als "de Christus met de Glimlach".

===============================================================================================================================================================

         

     

      26- Bocholtz- Dr. Nolensstraat-Reinert no 16A:  Gietijzeren kruis op privé grond.

===================================================================================================================================================================

           

           

       

      40- Bocholtz- Waalbroek- Mariakapel:  Mariakapel in de Waalbroek is een open bakstenen wegkapel met spitsbogige toegang.
      De kapel dateert , getuige een (vernieuwde) gevelsteen uit 1950.  De kapel heeft een rechthoekig grondvlak en een driezijdig gesloten koor.
      De topgevel met een kruis erop steekt boven de pannen van het zadeldak uit.  De ronde vensters hebben ruitvormige groene raampjes.
      Het interieur is uitgevoerd in schoon metselwerk.  Vier ronde glas-in-loodramen sieren de wand.  In een nis boven een altaar staat een beeld van Maria
      op een wereldbol, terwijl ze de slang, symbool van het kwaad, vertrapt.  Het gewelf wordt gesteund door houten balken, die wit zijn geschilderd en waarop
      de tekst: "Avé Maria" is geschreven.

==================================================================================================================================================================

         

     

      41- Bocholtz- Akerweg:  Boomkapelletje.  Het Maria kapelletje aan de oude eik in de Akerweg is uit 1976.  In 2004 op 16 mei werd het kapelletje vernield.
      In 2004 maakte Guus Herbergs een nieuw kapelletje met Jacobus schelp.  Vroeger liep de pelgrims route via de Akerweg naar Aken en dan naar Cornell Munster
      en verder naar Santiago Compastella.  In de volksmond heet dit, et kappelletje van ut Modderjöddesje.

=============================================================================================================================================================

           

       

       

         

       

      42- Bocholtz- Overhuizen:  Capella Domestica word het eerst vermeld in 1330 als Huiskapel.  In 1990 werd de kapel grondig gerestaureerd door de Buurtver.
      Boven de ingang van de kapel in een nis bevindt zich een H. Hartbeeld.  Op het altaar in de kapel staat een Mariabeeld met kind.
      In een nis staat een beeld van de H. Eligius (Sint Gilles).

============================================================================================================================================================