Laatst bijgewerkt:  10-08-2019    

Gemeente Heerlen

Heerlen

        Heerlen Limburgs: (plaatselijk Hele, elders Haerle of Haellder) is een stad en gemeente in het zuidoosten van de Nederlandse provincie Limburg.
        In 2018 had Heerlen 867500 inwoners. Heerlen is daarmee de grootste gemeente in de Oostelijke Mijnstreek, en de vierde van Limburg, na Maastricht,
        Venlo en Sittard-Geleen.
        De geschiedenis van Heerlen gaat ver terug. De Romeinen stichtten er een nederzetting met de naam Coriovallum en bouwden er een ttermencomplex
        dat nu geldt als het best bewaarde antieke gebouw in Nederland. Als 'Herle' bleef de plaats bewoond in de middeleeuwen. Indrukwekkende groei volgde
        pas weer aan het begin van de twintigste eeuw, door de winning van steenkool. De mijnbouw zorgde voor welvaart en bevolkingsgroei.
        Na het verdwijnen van de mijnen kampte Heerlen lange tijd met werkeloosheid en economische tegenspoed. Deze werd deels opgevangen door de vestiging
        van een aantal grote bedrijven en overheidsinstanties.
        Bestuurlijk wordt Heerlen vandaag gevormd door vier stadsdelen - Heerlen-stad, Heerlerheide, Heerlerbaan en Hoensbroek - die weer in afzonderlijke wijken
        zijn verdeeld. Heerlen maakt deel uit van het bestuurlijke samenwerkingsverband Parkstad Limburg. Sedert 2006 heeft deze oppervlakte relatief kleine
        stadsregio de bijzondere status van plusregio. Deze status is in 2014 weer afgeschaft.
        Bron: Wikipedia.

===========================================================================================================================================

       Gegevens: o.a.Harrie Kuijpers.                                                                 

           

       

       

       

       01-Heerlen-Antoniusweg:   Gietijzeren kruis van ca 1,7 mrt hoog. Type Egelie: I I A b 5.1.
       In de betonnen voet is een bloembak ingewerkt. Staat in een nis van groene struiken. Het kruis is geplaatst door de familie G. Wagemans in 1990 uit dankbaarheid
       voor het goede dat hun in het leven ten deel gevallen is.  Tekst op de voet:  "Dank U Heer"  GW 1990 KS.

      
Kruis is in 2018 gerestaureerd en geverfd door Chris Willems uit Ubachsberg.
      

===========================================================================================================================================

           

         

        02-Heerlen-Benzenraderweg-Kruisstraat:   Gietijzeren kruis beschermd door vliegermodel kap.
       Type Egelie:  I I A b 2.  Het geheel staat op een natuurstenen sokkel.
       Tekst op het voetstuk: "Wir beten Dich an Christus Und preisen Dich denn Dein Kreuz hast Du die Welt erlst".
      
Maria Geertuid Lempers-Jacobs, 20 juni 1863 geboren en gestorven op 2 februari 1948, ook bekend als "Truudje van gen Linge" en als "Roed Truud",
       die jarenlang het kruis verzorgd had stierf in 1948. Haar huisje werd in 1960 afgebroken en het kruis werd bij de bouw van een kantoor in maart 1965 verplaatst
       naar de overkant van de weg.  Mevr. lempers werd geerd door een beeldje te plaatsen op de plaats waar zij gewoond heeft, het beeldje is van de hand van
       Vere Tummers-van Hasselt, en werd onthuld in 1978.
     
===========================================================================================================================================

           

           

        

             

       

       

        03-Heerlen-Ten Esschen-Esschenderweg:   Oud stenen wegkruis met een nisje met een Maria beeldje.
        Het is een Cenotaaf. De originele Pita is in 2001, die in het nisje stond is in priv bewaring gegeven, omdat men bang is voor diefstal.
       Ook is toen het monument gerestaureerd. Tekst: "Bidt voor die Seelen in d'Vagevier ano 1767  C. I. ".
      
===========================================================================================================================================

       

       

         

     

         04-Heerlen-Ten Esschenweg-Oliemolenstraat. Het overblijfsel van een houten boomkruis.
         Op 18 september 2015 heeft Chris Willems uit Ubachsberg een zelf van hout en trespa gemaakt kruis hier op deze plek aan een boom geplaatst.
         Zo siert deze rustplek weer met een kruis. Tekst: Effe zitte en dink an mich.
 
        
     
===========================================================================================================================================

       

       06-Heerlen-Franciscusweg-Bernadinus College:  Kunstwerk met daarop een ijzeren kruis.
       Het kunstwerk is vervaardigd door de Amsterdamse kunstenaar Joost van den Toorn. Het kunstwerk heeft de naam gekregen van "Golgotha".
       Het werd op vrijdag 16-05-2003 onthuld. Naast het kruis zit een hond.
    

===========================================================================================================================================

           

     

       07-Heerlen-Gasthuisstraat-Klompstraat:  Ook dit kruis is meer een kruis langs de weg of een gevelkruis dan een wegkruis. 
       Enige jaren geleden was het hoofd eraf, foto 07-1995-01-Willems, maar dit is gelukkig hersteld.
       Beeldhouwer en het jaartal zijn van Charles Vos en de school is van 1934.
Vermoedelijk is het kruis toen geplaatst.
===========================================================================================================================================

         

     

       08-Heerlen-Groeneboord-Kerkhof:   Het grote kruis aan de rand van het kerkhof te Heerlen.
       Tekst:  "Aan hen die vielen voor het Vaderland". Het gemeente bestuur van Heerlen. Dit kruis stond  al op 01-11-1945.
       Het kruis is in juli 1993 door vandalen in brand gestoken en is inmiddels weer gerestaureerd. In 2007 is er een plantsoentje aan de voet van het kruis aangelegd.
    
===========================================================================================================================================

          

         

                    

       09-Heerlen-Hoeve Prickenis: Zeer oud houten kruis. de corpus zou van de hand van Cor van Geleuken zijn, aldus broeder Lambertus van het klooster te Mamelis. 
       Deze Co van Geleuken woonde op Prickenis vanaf zijn huwelijk in 1958 hier. Op de gevelsteen naast het kruis staat 1345. Cor van  Geleuken werd geboren in 1920
       in Stramproy en in 1986 overleden. Hierna is de hoeve niet meer bewoond tot 2000. Kruis verdiend een grote onderhoud beurt.
       Of hier voorheen ook al een kruis met corpus heeft gehangen is niet duidelijk. Het kruis is na de oorlog opgericht als dank voor het goed doorkomen van de oorlog
      

===========================================================================================================================================
      

                  

       10-Heerlen-Huize Tobias:   Gietijzeren kruis van 1,38 mrt hoog en 0,8 mrt breed, geplaatst in de binnentuin van Huize Tobias.
       Het kruis staat op een sokkel met daarop een plaat met de tekst: "Opgericht op 5 juni 1997, door directeur G.M.D. beukers en bewoonster mevr. C.M. Janssen-
       Manders. Ingezegend op 8 juni 1997 door kapelaan R.H.P. Scheffers".

       Geschonken door P.G. Verstappen te Meijel een fotograaf die ook geheel Limburg heeft gefotografeerd, petje af voor deze man.
===========================================================================================================================================

       

        

        11-Heerlen-Huize Savelsberg:  Groot kruis in kapel op het kerkhof van het voormalige klooster Huize Savelsberg. Het bezit een groot stenen corpus.

===========================================================================================================================================

       

       14-Heerlen-Ingang Terworm:  Tegen een boom bij de twee zitbanken is een corpus bevestigd. De corpus is ca 15 cm groot en bronskleurig.
       Christus heeft de armen en handen horizontaal gespreid.
===========================================================================================================================================

       

       15-Heerlen-Johannes 23 singel no 46:  Gietijzeren kruis tegen de gevel van woonhuis no 46 op een stenen voet.
       Het kruis is afkomstig uit de gemeente Landgraaf en is een oud grafkruis. In het hart van het kruis een afbeelding van de H. Petrus i.p.v. een corpus.
    
===========================================================================================================================================

          

       16-Heerlen-Johannes 23 Singel-Onderste Caumen:   Gietijzeren kruis, ca 1,25 mrt op een voetstuk van ca 0,5 mrt, het kruis is geplaatst in 2008.
        In het hart van het kruis is een voorstelling van Maria ten Hemel opneming.
      
===========================================================================================================================================

               

       17-Heerlen-Kasteel Terworm:   Het oude kruis dat voorheen stond tegen de gevel van het kasteel  Terworm, nu eigendom van de fam. Van de Valk.
       Het stamt uit 1847 en is uitgevoerd in vliegermodel Het bezit een metalen corpus van een legering van lood-tin. Tekst: "1847".
       Kruis stond voorheen op de binnenplaats van de oude boerderij.
===========================================================================================================================================

            

       

       18-Heerlen-Kloosterweg-Spoorsingel:   Dit kruis was vroeger voorzien van een groot corpus, ook deze is gestolen of vernield.
       Op het kruis is toen een houten kruisje aangebracht en bruin geverfd. In 2008 is het kruis verplaatst bij de aanleg van de rotonde, en het kleine houten kruisje is
       toen ook  verwijderd. Thans bezit het geen corpus meer.
===========================================================================================================================================

         

       19-Heerlen-Koningstraat-Hertogstraat:  Houten kruis op een bakstenen sokkel. Kruis is ca 3 mrt. hoog.
       Kruis is div. malen vernield maar is goed onderhouden. Het nieuwe kruis werd in 1968 door pastoor Toni ingezegend en de Oranje Nassau Mijnen goten een
       nieuw gietijzeren corpus.  In 1996 werd het kruis wederom vernield en later hersteld.
      

===========================================================================================================================================

        

       20-Heerlen-Looierstraat:   Kruis boven ingang v/d het kerkgebouw.
===========================================================================================================================================

           

           

       

       

         

        21-Heerlen-Pancratiusstraat-Dautzenbergstraat:   Dit kruis is geplaatst om de "Heiligschennende" daad van een dronken buitenlandse mijnwerker goed te
        maken die met het kruis van Zeswegen op z'n rug de steenberg van de O.N.1 opgeklommen was in februari 1919 (carnaval) en de volgende morgen daar dood
       aangetroffen werd. Men zag daarin de straf van God, en men startte een inzameling actie voor een nieuw kruis. het kruis is vervaardigd door de Maastrichtse
       kunstenaar Arnold Legeune. In een kranten bericht van 08-05-1920 is er sprake van dat het kruis en corpus uit een stuk gehouwen zouden zijn, op alle afbeeldingen 
       staat echter een metalen corpus, de reden voor de verkeerde berichtgeving heb ik nog niet gevonden. Het werd op Hemelvaartsdag 13 mei 1920 ingezegend
       door Deken Johannes Arnoldus Brewers van Heerlen. In 1951 werd het kruis een stuk naar achteren verplaatst bij de reconstructie van de Emmastraat, nu
       Pancratiusstraat, bij deze gelegenheid werden ook de tramrails verwijderd. Ook van dit kruis is de corpus verdwenen, hierover werd in 1987 al bericht.
       Sinds 16-08-1988 staat het kruis op deze plaats; het kruis stond vroeger op de plaats waar nu het winkelcentrum de Klomp is.
       In jan. 2005 is er een nieuw corpus aangebracht en er een hek omheen geplaatst.
   
===========================================================================================================================================

        

          

        22-Heerlen-Parallelweg-Oprit N 281:   Hier werd Coba Lutgens op 3 sept. 1998, die op een
       bromfiets reed (zonder helm) dood gereden door een vrachtwagen. Zij was 20 jaar oud.
       Haar vader heeft jaren geprocedeerd, doch zonder resultaat. Hij plaatste hier dit gedenkteken.
       Tekst: "Coba, papa's kleine meid".
===========================================================================================================================================

        

        23-Heerlen-Parmentierstraat-Jan Olislagerstraat:
===========================================================================================================================================

         

     

        24-Heerlen-Schakelweg-Laanderstraat-Looierstraat:  Veldkruis dat door de stads-uitbreiding geheel verscholen is tussen de woningen van de stad Heerlen.
       Was vroeger voorzien van een vliegerdak en glas aan de voorzijde. Op de staande balk is een houder aangebracht voor 2 lantaarns of kaarsen.
       Heeft vroeger gestaan op de Geerstraat-Laanderstraat.
===========================================================================================================================================

           

       25-Heerlen-Schandelerstraat-Limoenstraat:   Smeedijzeren kruis van ca 2,25 mrt. hoog.
       Op het kruis was in 1960 nog een vliegerkap met glazenvoorwand bevestigd waarin een houten kruis hing
      .
===========================================================================================================================================

        

       26-Heerlen-Schandelerstraat- Jup Huis:   Groot houten kruis dat hier staat, stond vroeger bij de kerk aan de Sittarderweg in het Antonius hfke.
       Het staat thans op de binnenplaats van het Juphuis te Schandelen achter de kerk precies achter het altaar.
       Het kruis wordt gebruikt als rustaltaar bij de processie te Schandelen

===========================================================================================================================================

           

       

       27-Heerlen-Sittarderweg-Huskensweg:   Oud veldkruis van smeedijzer. Dit is vroeger een veldkruis geweest, maar met de komst van de mijnen en de
       mijnkolonies werd dit kruis omringd door de woningbouw. Kruis is ca 2,5 mrt hoog en heeft een INRI plaatje. Uit de kruising van de balken ontspringen stralen
       van metaal. Soortkruis: Grens- of Hagelkruis.  Vroeger stond het kruis aan de overkant van de Huskensweg.
    
===========================================================================================================================================

           

     

       28-Heerlen-Smaragdstraat-Kristalstraat:  Houten kruis in vlieger model met dak boven het kruis.
       Het kruis is ca 3 mrt hoog. Op de bakstenen sokkel staat de tekst:  "Geloofd zij Jezus Christus".
       Dit kruis is geschonken door de O.N. mijnen t.g.v. de priesterwijding van Fr. Johannes Dings O.F.M., zoon van een der personeelsleden.
       Het is ingezegend op 13 oktober 1946. Dit kruis diende ook als rustaltaar bij de Sacramentsprocessies. I n een bijlage van Steenkool, datum 29-10-1946
       staat het volgende bericht:  In de Woninggroep Musschemig der O.N. Mijnen werd op 15 october een kruisbeeld ingezegend,
door deze onderneming
       aangeboden aan den eersten priester uit deze woninggroep fr. Joannes Dings O.F.M., zoon van een der personeelsleden.

      
De aanbieding geschiedde door den Heer Ir. F.Bianchi, inzegening door den Eerwaardn Heer Dings. Het Harmonieorkest der O.N. Mijnen zette luister bij
       aan deze grootsche plechtigheid, waaraan een processie voorafging.

===========================================================================================================================================

           

         

       29-Heerlen-Tuin APG:   Smeedijzeren kruis in de tuin van het ABP te Heerlen. Het is vervaardigd door de Heerlenaar Ed Nowacki die er drie jaar over
       gedaan heeft om dit kunstwerk zo te smeden dat men het als kunstwerk mag beschouwen. Het is geplaatst op 9 dec. 1988 en weegt bijna 200 kg.
       Op het tekstplaatje op de voet van het kunstwerk staat de volgende tekst: "Boew op aerd neet vas
.  Geer zeet toch vraeme gas".
      Niets op aarde wordt voor eeuwigheid gebouwd, Wij zijn hier alleen maar op bezoek".
     

===========================================================================================================================================

           

            

       30-Heerlen-Valkenburgerweg-Kruisstraat:   Uit het niets dook dit wegkruis op. Het is een plaatijzeren kruis van ca 60 cm hoog.
       Boven het kruisje is een dakje. Het werd aangebracht bij de bouw van de villa Coriovallum en is rond 1930 en is bevestigd op de muur rond de villa.

       Limburgs Dagblad 29-10-1930. Het kruis aan de Kruisstraat.
       Sinds de villa van dr. Widdershoven, hoek Kruisstraat-Valkenburgerweg, is vrijgekomen en deze mooie woning, wat het gezicht betreft dat men er op
       heeft, tot zijn recht komt, is het ijzeren kruis, dat daar oorspronkelijk in een heg stond, naar achteren geplaatst. Het staat op het oogenblik in de tuin,
       dicht bij de villa. Het zou in den weg gestaan hebben, indien het op de oorspronkelijke plaats was blijven staan. Men vraagt ons inlichtingen in dezen.
       Abonne's en anderen, die graag de Limburgsche traditie: een kruis langs den weg of op het punt van mekaar snijdende wegen, gehandhaafd willen zien,
       zijn bezorgt dat het kruis zou wegblijven. Men hebbe echter geen vrees. Het kruis komt terug. Er is een hek in den maak, waar tusschen 'n kruis gesmeed
       wordt. Tenslotte nog dit: het kruis stond vroeger, hoewel aan den weg, op particulier terrein der familie Widdershoven.
       Het nieuwe kruis zal wederom op particulier terrein staan, al zal 't practisch aan den weg komen.
      

===========================================================================================================================================

         

       31-Heerlen-Valkenburgerweg-Kruisstraat:   Geheel verloren in een hoekje van de mooie villa Coriovallum staat dit kruis verborgen en slecht onderhouden.
        Het is ca 1,5 mrt hoog en heeft geen corpus. Vermoedelijk is dit het oude kruis dat vroeger op de hoek stond en bij de bouw van het hek rond de villa in 1930
        vervangen is door het kruis op het hek.
===========================================================================================================================================

           

       32- Heerlen-Gouverneurstraat-Keizerstraat:  Houten gevelkruisje uitgevoerd in vliegerkap model.  Het bezit een porseleinen corpus.  Kruis na 2006 verdwenen.

 ==========================================================================================================================================

        

      34- Heerlen-Terworm-landweg:  Hier werd een meisje vermoord; Familie plaatste hier dit gedenkteken.  Kruis is verdwenen.

===========================================================================================================================================

    

   35- Heerlen-In de Craemer-Woonwagenkamp;  Toen in de kramer het industrieterrein de Woonboulevaard gerealiseerd werd is dit houtenkruis in het
       woonwagenkamp verdwenen.

===========================================================================================================================================

  

  

   36- Heerlen- Mijnmuseumpad-Mijnmuseum:   Groot granieten kruis. Herkomst  onbekend. Krijgt nog een plek bij het mijnmuseum.

===========================================================================================================================================

     

       37- Heerlen-Marian.  Gegevens ontbreken.  Kruis is verdwenen.

===========================================================================================================================================

       

      38- Heerlen-Waalhavenstraat no 4: In Twente gebruikt men deze afbeelding als dakafsluiting.

===========================================================================================================================================

           

      39- Heerlen-Waalhavenstraat no 4:  De eigenaars van dit kruis, de fam. Ad en Hannij Bokhorst, hebben dit meegebracht uit de Achterhoek (Twente).
      Toen ze verhuisden naar Heerlen hebben zij het hier geplaatst in hun oprit. Het is een houten kruis in vliegermodel met een klein bronzen corpus.
      Op het kruishout beneden is een symbool aangebracht van Geloof Hoop en Liefde.

===========================================================================================================================================

     

      40- Heerlen- Pancratiusstraat no 41:  Stenen kruis dat dient als nok afsluiting.

=====================================================================================================================================================================

           

      41- Heerlen- Pater Beatusstraat:  2 kruisjes van cement boven de toegangsdeuren van het voormalige schoolgebouw.

=========================================================================================================================================================================

       

       

         

       

      50- Heerlen-Ten Esschen-Esschenweg;  De kapel werd in 1948 gebouwd als dankzegging dat het gehucht TenEsschen de oorlog goed doorstaan heeft.
      In de kapel, die opgetrokken is uit Kunradersteen, staat een Mariabeeld dat vervaardigd is door kunstenaar Jean Weerts.
      Op de voorgevel staat de tekst: AVE MARIA. De kapel is toegewijd aan O.L.Vrouw van Fatima.

===========================================================================================================================================

           

           

           

      51- Heerlen-Sittarderweg-Sint Antoniushofke: Bij het klooster van de paters Francicanen werd een hofke gerealiseerd met 13 staties die het
       leven van Sint Franciscus weergeven. Het zijn Terracotta staties. Het klooster werd in 1995 gesloopt maar de staties bleven gespaard.

===========================================================================================================================================