Laatst bijgewerkt:  24-05-2019   

Gemeente Eijsden-Margraten

Gronsveld

        Gronsveld (Limburgs: Groťselt)  is een plaats in de gemeente Eijsden-Margraten in het zuidwestelijke deel van de Nederlandse provincie Limburg.
              Ten noorden bevindt zich de gemeente Maastricht en aan de zuidzijde liggen de plaatsen Eijsden en Rijckholt.
              Het aantal inwoners van Gronsveld bedroeg op 1 januari 2010 3115.
              Bron: Wikipedia.

=============================================================================================================================================

             

        

        01- Gronsveld-Broekstraat:  Houten gevelkruisje met rugschild en dakje met loden corpus.
===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

      

          

       

       02- Gronsveld-Duysterstraat-Voerenweg:  Het kruis "Aon 't Kruiske". Vermoedelijk heeft hier een  wegkruis gestaan/gehangen.
       Reeds in 1911 wordt dit al vermeld op een landkaart. Dit kruisje hangt hier al sinds nov. 1989 en is gemaakt door Jef Willems uit
       Valkenburg. Het corpus is van  Jo Purnot. Leon Olislagers heeft het opgehangen.

       17-5-1987-Bindels:  Op deze vijfsprong van wegen hangt een wit zwaar corpus op een wit te klein kruis tegen de stam van een populier.  Er tegenover staat een bank
       onder een walnotenboom.  In 1985 nog hing dit witte kruis tegen de walnotenboom en hing tegen de populier een klein kruisje.      
      

=======================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

         

        03- Gronsveld-Hennemettenstraat:  In de tuin van de fam. Huijnen-Gorissen staat dit
       ijzeren Devotiekruis. Het is door Willy Theunissen gemaakt en samen met Martin Huijnen
       geplaatst. Omstreeks 1980 hing Sjarel Jaspars hier al aan een paal een eenvoudig houten kruis.
       Korte tijd later werd dit vervangen door het huidige kruis.

        5-7-1981-Bindels:  Het +/- 2m. Hoog houten kruis met metalen corpus en INRI.  Op de kruisboom onder het corpus een doodskop met beenderen.
       Staat in de hoek van een tuin met op de voorgrond rozen en tussen 2 hoge tuja's.

       5-9-1993-Bindels:
  Op dit punt staat in de tuin van de fam. Huynen- Gorissen een smeedijzeren kruis (1,90m)  met gietijzeren corpus.
      
Rond 1980 is hier het eerste kruis gehangen, later is dit geplaatst.  Boven het corpus is een kleine metale INRI aangebracht en eronder een doodshoofd met
       beenderen.  Aan het kruis zijn ter versieringen 4 krullen aangebracht.  Achter het kruis een mooie groenaanplant.
============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

        

        

        

       04- Gronsveld-Holegracht-GloriŽt:  Kruis aan de GloriŽt hangt hier al vele jaren aan de  
       mergelstenenmuur. Het is een ijzeren kruis met een ijzeren corpus. Eig.: Jo Reintjens.

       5-2-1977-Bindels: Zwart smeedijzeren kruis +/_ 70cm. met zwart ijzeren corpus.

======================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

         

          

          

      

       05- Gronsveld-Kampweg-Pius XII straat:
       Het kruis op de hoek van de Kampweg staat hier sinds midden jaren
       zeventig (77-78) en is afkomstig uit de nieuwbouwwijk de Heeg en was eigendom van ZjŤf
       Schrijnemakers. In 1911 werd er al melding van dit kruis gemaakt. Frans Dassen redde dit
       kruis door het terug te kopen van een schroothandelaar uit Vinkenslag. Eigenaar: fam. Hueting
       Dassen, die ook voor het onderhoud zorgen. Type Egelie: I I I B b 8.

       30-4-1983-Bindels:  Te midden van een groen aanplant staat een hardstenen sokkel waarop een gietijzeren kruis met vrij groot corpus.  Geen INRI.
       De voet van de kruisboom is een aartsengel.

       23-8-1992-Bindels:
  Het kruis heeft evenals de aanplant een onderhoudsbeurt ondergaan.  Het komt nu meer tot zijn recht.  Uit een tijdschrift van Gueles dd.1992
       blijkt dat dit kruis het zoekgeraakte kruis uit Maastricht is en via omzwervingen via schroothoop vinkenslag door de bewoner van Kampweg no 10 dhr. Dassen
       teruggekocht en in zijn tuin geplaatst.

================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

           

           

      

       06- Gronsveld-Kampweg-Holegracht:  Smeedijzeren wegkruis. Tekst: INRI.

       30-4-1983-Bindels:  Op de wegkruising Kampweg- Voerenweg staat op de hoek van een weiland dit smeedijzeren kruis met INRI en zeer zwaar corpus.
       Het geheel is vastgezet op een blok hardsteen.
==========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

           

        

    

       07- Gronsveld-Kampweg-Vroensdalsweg:  Gietijzeren wegkruis. Type Egelie: I I A b 3.

         23-8-1992-Bindels:  Op een plateau van keien staat hier een gietijzeren kruis met corpus.  Het is een meegegoten corpus.  Eveneens meegegoten de naam van de
       
 gieter Nestor Martin no 1740.  Groenaanplant.  Doodshoofd onder in de kruisboom.

=================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

              

           

       

       08- Gronsveld-Keerderweg-Grub:  Het kruis Oonder de Beuk is een wegkruis dat hier hangt aan
       een Haagbeuk. Eigenaar: H. v/d Weert, die ook voor het onderhoud zorgt. Het kruisje is diverse
       malen vernield. Tekst: Geef ons vrede Heer.

===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

       09- Gronsveld-Keerderweg-Kleine Molenweg:  Het kruis op Sint Amandus is hier in 1988 
       geplaatst ter vervanging van het oude kruis. Het is afkomstig van het kerkhof van Breust. Grueles is
       eigenaar en zorgt voor het onderhoud.

=================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

      

       10- Gronsveld-Mgr. Willigersstr. no 8:  Dit ongevalskruis is in 1992 herplaatst. Het herinnert aan
       het verongelukken van Pjerke RŽks Raike. Hij verongelukte met paard en wagen en is op 18 juni 1888
       begraven. Het kruis is afkomstig van het kerkhof van Cadier en Keer.

       5-9-1993-Bindels:  In de voortuin van bovengenoemd pand staat een zeer mooi natuurstenen kruisje (61-42-11cm.)  Alhier zou op 18 juni 1888 de heer N.H. Raike
    
  door een ongeluk om het leven zijn gekomen.  Toen de heer M. Damzo op deze plaats zijn woning bouwde kwam het kruis uit de grond te voorschijn.
       Damzo heeft het uitgegraven en tegen zijn schuur gezet.  Een paar dagen later was het gestolen.  Dit stenen kruis is afkomstig van het kerkhof van het oude kerkhof
       van Cadier en Keer die het als grenspaaltje gebruikten.  Volgens kenners zou het stammen uit +/- 1500.  Voor het complete verhaal zie onderstaand verhaal.
       Het kruis staat er nu zeer keurig bij.


        
Nicolaas Hubertus Raike kruis te Gronsveld
       Het stenen kruis in de Mgr. Willigersstraat ter hoogte van huisnummer 8 is een ongevalkruis van de grootvader

        PjŤrke RŽks. Vroeger heette deze straat ńchter iťn de sjtraot".
        Grootvader.
        Wie was de grootvader van Pj`rke RŽks? In het Rijks- en Gemeentearchief werd onderzoek gedaan naar de naam
        RŽks en men stuitte op de naam van Nicolaas Hubertus Raike. Hierna raadpleegde men het overlijdensregister
        van de Sint martinuskerk van Gronsveld en daarin stond vermeld dat op "18 juni 1888 begraven is Nicolaas
        Hubertus Raike, echtgenote van Anna Cathrina Schiepers in de leeftijd van 76 jaar. Onverwacht gestorven".
        Men vermoedt dat hij door een ongeluk met een paard om het leven is gekomen. Het feit dat men destijds een
        stenen kruis heeft geplaatst betekent dat dit ongeval nogal indruk heeft gemaakt op de bevolking van Gronsveld.

        Grenspaaltje.

        Voorheen deed het kruis in Cadier en Keer dienst als grenspaaltje op de hoek Rijksweg-Kerkstraat tot in 1991.
        Een oplettende inwoner ontdekte het paaltje, groef het uit en zo kwam het stenen kruis weer terug, nadat het
        jarenlang op zijn kop was ingegraven. het kreeg een dankbare herplaatsing in 1991 te Gronsveld.
        Zo is in 1991 de herinnering aan Nicolaas Hubertus Raike toch nog bewaard gebleven voor onze kinderen en
        kleinkinderen.
        
Boek:  50 Kruisen  50 verhalen.  Chris Willems.
===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================
    

           

           

       

    

        11- Gronsveld-Stationsstraat-Oosterbroekweg:  Gietijzeren wegkruis. Type Egelie: I I A b 4.1

          17-5-1987-Bindels:  Alhier staat op een 1m2. groot plateau van kinderkopjes een gietijzeren kruis met meegegoten corpus en INRI.
      
  
In de kruisboom is een doodshoofd.  De voet van het kruis is gevat in hardsteen.
================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

          

      

       12- Gronsveld-Rijksweg-Duysterstraat:  Het kruis aan de Langstraot staat hier al meer als 100
       jaar. Het is een z.g. Devotiekruis. Jean Goessens zorgt voor het onderhoud.

       5-2-1977-Bindels:  Zeer sober kruis met corpus.
======================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

         

       13- Gronsveld-Rijksweg:  Boe bis Dich.
================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

         

           

            

       14- Gronsveld-Rijksweg-Maastrichterweg:  Houten gevelkruis met gietijzeren corpus. Het kruis 
       is uit 1963. Eigenaar: W. Scheepers heeft in 1963 het oude kruis vervangen door een kopie.
       Het is vermoedelijk een Devotiekruis.

       5-2-1977-Bindels:  Houten kruis met corpus en kapje op 4,50m hoogte tegen de cafť muur.
       Kruisen in Limburg foto dd. 25 aug. 1944 is te zien dat het kruis toen veel lager aan de muur hing en dat er toen een bordje onder zat met de tekst: Geloofd zij
       Jezus Christus.

================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

         

        

       15- Gronsveld-Schaapbroekweg-Oosterweg:  Het oude kruis tegen een hoekpaal. Het oude
       ijzeren kruis werd verwijdert bij reconstructie van de weg.
       In 1993 werd er een nieuw gietijzeren kruis geplaatst. Het nieuwe kruis werd geplaatst door Leon       
       Olislagers en Harrie Sanders en wegenbouwer Lintzen. Het was afkomstig van het kerkhof van
       Deine in de Ardennen. Tekst: Bescherm os. Het stond voorheen aan het Maasveld.
       Type Egelie: I I A b 5.2

=========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

        

       16-Gronsveld-Kerkplein-Begraafplaats:  Enkele oude smeedijzeren grafkruisen. 

=========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================


       
  

       

       

      

           

         

                

       17-Gronsveld-Slakweg:Jezus Maria Joseph,bid voor de zielen van Hendrik Roeflaers - A.Catharina
       Beckers - Petronella Mingels - M.Cornelia Beckers - Maria Catharina Duijsens - Willem Konings
       Nicolaes Spronck - Maria Anna Blom, dewelke op den 4 juli 1848 door een instorting van den
       Steenkuil alhier zijn dood gebleven. R.I.P. 
Vroeger stond hier een dubbel kruis.

       5-9-1993-Bindels:  Op deze plaats was vroeger een kiezelkuil.  Op de bewuste dag 4juli 1848 zijn hier van een groep dorpelingen die hand en spandiensten
       vervulden 8 personen omgekomen t.g.v. een instorting.  Er is toen hier een hardstenen kruis geplaatst van de enorme afmeting van 2m. -120- 30 cm.
       In het kruis is toen het volgende uitgekapt, (Boven in de kruisboom de letters I.H.S. met boven de H. een kruisje I.H.S.  Vervolgens de volgende tekst:
     Jesus Maria Joseph  Bid voor de ziel van Hendrik Roeflaars,  Willems Konings,  Nicolaas Spronck,  M.Anna Blom,  Catharina Bekkers, Petronella Mingels,
     
Cornelia Bekkers en M.A. Catahrina Duisens dewelken op den 4 juli 1848 door eene instorting van de steenkuil alhier  zijn doodgebleven. R.I.P.
      
Het vreemde is dat naast dit stenen kruis vroeger een smeedijzeren kruis heeft gestaan.  Dit blijkt nl. uit een foto in de Publications du Limbourg, deel 65.
      
Het zware stenen kruis helt wel zo'n 30cm. voorover.  Aan de voorkant een lichte beschadiging aan de kruisarm.


        
Het steenkuilen kruis te Gronsveld
       In de eerste helft van de 1900 eeuw stond in de "Slekweg" een eenvoudig zwart kruis met witte corpus. 

        Hier kwamen een aantal landwegen samen en we kunnen dit kruis dan ook als een Devotiekruis aanmerken.
        In 1848 gebeurde hier een verschrikkelijk ongeval en men plaatste daarom een stenen kruis, een ongeluks- of
        memoriekruis. Om de wegen in en rondom Gronsveld die rond 1840 nog niet geasfalteerd waren, toch in goede
        staat te houden, werden deze bestrooid met kiezel die werd gewonnen in de "Kiezelkuil op de Steen", in
        Gronsveld. Ook in het Savelsbos waren dergelijke kuilen aanwezig. men kocht in de Slak een perceel grond aan
        en men begon met het winnen van de kiezel die hier in de grond zat. De kiezel werd met paard en kar naar de
        plaats van bestemming gebracht. In de zomer was het vrij warm in de groeve. Door de hoge grindwanden kon
        de zon onbarmhartig branden, doordat er vrijwel geen wind in de groeve waaide. Na een hevige zware regenval
        konden de hol gestoten wanden plotseling naar beneden storten. Een en ander vereiste van de grindwerkers de
        nodige voorzichtigheid. Op 4 juli 1848 sloeg het noodlot toe in de kiezelkuil "Op de Steen". Men ging als volgt te
        werk. De grindwinning gebeurde op primitieve wijze. Met vrij lange stokken "gaerde " geheten, werd het grind uit 
        de soms steile wand los gestoken. ook ondermijnde men de mijn i.p.v. bovenaf te werken, wat ook de afspraak
        was. Door het ondermijnen over een grote lengte van 20 ellen en 1,5 el onder de grond was het mogelijk meer
        kiezel te delven dan van bovenaf. Boven op de kiezelgroeve, die 4 m. hoog was, werden dan palen in de grond
        geslagen om zo grote stukken te laten instorten. Als de palen werden ingeslagen moesten de arbeiders daaronder
        natuurlijk uit de buurt zijn. Toen dit met die palen niet het gewenste effect had moesten de arbeiders beneden in
        de groeve doorwerken met het fatale gevolg.
        Twintig arbeiders werden onder de kies bedolven. Het was een geschreeuw en gekrijs in de kuil. Door snel 
        ingrijpen van omstanders konden nog 12 mensen gered worden, sommigen waren wel gewond maar niet ernstig.
        Onder de doden veel jonge ongehuwde vrouwen. Het ongeluk was te wijten aan een te diepe uitgraving beneden
        in de kieskoel. Er werd een stenen kruis geplaatst ter herinnering aan de acht slachtoffers. Het kruis is 196 cm.
        hoog en 117 cm. breed. De namen van de slachtoffers zijn er in uitgebeiteld. Deze ongevalkruisen doen zeer veel
        dienst als "Tandpijnkruis". Men ging dan bij kiespijn bidden aan het kruis ter zielenrust van de slachtoffers.
        Slachtoffers.
        1e Mingels Petronella, 35 jaar geen beroep, ongehuwd.
        2e Duysens Maria Catharina, 17 jaar, geen beroep.
        3e Beckers Catharina, 16 jaar, geen beroep, ongehuwd.
        4e Beckers Cornelia, 20 jaar naaister van beroep.
        5e Blom Maria Anna, 19 jaar, geen beroep, ongehuwd.
        6e Roeffelaers Hendrik, 49 jaar landbouwer, gehuwd.
        7e Spronk Nicolaes, 15 jaar.
        8e Konings Wilhelmus Hubertus, 22 jaar Militair.
        
Boek 50 Kruisen  50 verhalen. Chris Willems.    

==============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

       

       18- Gronsveld-Oosterbroekweg:  Granieten wegkruis zonder corpus. Tekst: Mijn Jezus Barmagtigheid.
       
================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

         

       

          

         

         

     

        19- Gronsveld-Stationsstraat no 4:  Het kruis Oonder aon de PŲtsjeg is een van de oudste twee
        exemplaren die hier van zijn gemaakt. Het eerste kruis hing hier al voor 1985. Het werd gestolen
       en het huidige kruis is hier in april 1987 geplaatst en word gebruikt als Processiekruis.

       5-9-1993-Bindels:  Tegen de afgehoekte gevel van dit pand hangt dit kleine, maar mooie gietijzeren kruis (65- 42,5cm.)  Het hierop bevestigde gietijzeren corpus
    
  is in verhouding te groot.  Vroeger zou hier ook een kruis gehangen hebben, hetwelk in de tachtiger jaren verdwenen is.  De processie in de kruisdagen stop hier
       altijd om de zegen te geven.
                                                         

==================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

         

      

    

       20- Gronsveld-Voerenweg: Het Gietijzeren wegkruis no 22 Aa, voor de restauratie van 2003
       
Tekst op het kruis:  Zuus dich Mich neet sjtoŽn? Wat heb Ich daan gedoŽn?

=====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

       21- Gronsveld-Hogeweg-Zeepweg:   Smeedijzeren wegkruis.

=============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

      

     

       22- Gronsveld-Voerenweg-Begraafplaats:  Het houten kruis is vervangen door een stalen
       Kerkhofkruis
Ook het plateau werd vernieuwd.
===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

     

       23 - Gronsveld-Gronsvelderweg no 22A.  Gietijzeren kruis met in het hart van het kruis een
       afbeelding van de heilige maagd Maria.

=================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

         

         

        

      24- Gronsveld-Voerenweg:  Helaas is dit kruis ook verdwenen.
===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

       

=======================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

     

      41- Gronsveld- Parkstraat-Hotel bij de vijver.  Open kapel die in 2000 was verdwenen.

======================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

    

    50- Gronsveld- Aan het Beeldje no 98:   Maria kapelletje uitgevoerd in vliegerkap model.
====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

        

     

       51- Gronsveld- Eckelraderweg: Klein houten Mariakapelletje bevestigd aan een beukenboom.

===========================================================================================================================================