Laatst bijgewerkt  26-11-2018

 Gemeente Beekdaelen

Wijnandsrade

     Wijnandsrade (Limburgs: Wienesrao) is een dorp in Nederlands-Limburg. Tot 1982 was het een zelfstandige gemeente, die bestond uit het dorp
           Wijnandsrade en de buurtschappen Brommelen. Swier, Laar, Hellebroek en Vink. Bij de gemeentelijke herindeling van 1982 is het dorp opgegaan
           in de gemeente Nuth. Op 1 januari 2017 bedroeg het aantal inwoners 1647. Sinds 1 januari 2019 valt het onder de gemeente Beekdaelen. (Wikipedia)

============================================================================================================================================= 

               

         

      

       01- Wijnandsrade-Allee:  Smeedijzeren wegkruis door Theo van Oppen uit Wijnandsrade in 1996
        tijdens het Folklore Festival in aug. gesmeed.  Het is in 1997 geplaatst en ingezegend door
        pastoor Voncken op zondag 8 juni 1997.  Tekst:  Sjtank ins effe stil...
=====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

              

        
        02- Wijnandsrade-Conventuelenstraat nr. 16.  Kruisje bij huisje van Joost.  Het is geplaatst door
        Jo Berger in 1985.  Het is een gietijzerenkruis van het type Egelie:  I I I A a 2.
==================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

          

        

        03- Wijnandsrade-Conventuelenstraat nr. 16:  Calvariegroep in de tuin van de Conventuelenstr.
        nr. 16.  Deze tuin was vroeger de begraafplaats van de paters conventuelen die op het kasteel
        woonden tot 1967.

==========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

           

          

          

                  

        04- Wijnandsrade-Groeneweg-Blauwe Steen:  In 1995 plaatste enkele bewoners en de Heem-
        kunde ver. Vrienden van Wijnandsrade dit wegkruis.  Het is een eikenhouten kruis uitgevoerd
        met zadeldak.  Tekst:  Gaot mer wiejer en maak angere bliejer.  het bezit een bronzen corpus
        en een tekstbordje met INRI.
========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================
     

            

            

                

        05- Wijnandsrade-Uitleggersweg-Eikenderweg:  In de zijgevel van dit woonhuis is een decoratief
        muurkapelletje verwerkt. Het kruisbeeld heeft oorspronkelijk op dezelfde plek in het weiland
        gestaan. Later is die lap grond verkocht, onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat deze beeltenis
        in ieder geval zou worden behouden.  Het corpus is origineel en moet meer als 100 jaar oud zijn.
        Twee engelen bewaken het kruisbeeld.
================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

              

                

        

        06- Wijnandsrade-Hellebreukerweg:  Waar de Lieverkenszandweg de Hellebreukerweg kruist
        hangt aan een oude lantaarnpaal een klein koperen kruisje in een klein houten kapelletje.
        Vroeger hing het aan een oude lindeboom. Daarom heet het hier ook het kruisje aan het Lindje.
        In de jaren '90 is het door de Heemkunde ver. van Wijnandsrade vernieuwd.
        Wijnandsrade-Hellebreukerweg: Het vernieuwde kruis, geplaatst door de Heemkunde ver.
        Het heeft hier gehangen van 1994 tot 2006. Later is het vervangen door kruis nr. 06B.
        Wijnandsrade-Hellebreukerweg:  Het vernieuwde kruis aan de Hellebreukerweg. Het is een
        houtenkruis met een gietijzeren corpus. Tekst is van Colla Bemelmans en luidt als volgt :
        Ich bŔn neet allein in eure kŔrke meh gaon ouch mit uch wŔrke.
        Wijnandsrade-Hellebreukerweg:  Tekstbordje op het kruis met de tekst van Colla Bemelmans.

=======================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

             

           

        

        

        07- Wijnandsrade-Hellebroek-Bisseweg:  Gietijzerenkruis van het type Egelie:  I I A b 2.
        Tekst:  God zij met ons.  Het Waalhuizerkruis wordt dit kruis in de volksmond genoemd.
        Dit naar lager gelegen gebied dat In gen Wales heet een verdwenen herberg. Hier stond al een
        kruis voor 1864.  In 1814 zou hier een lugubere roofmoord hebben plaats gevonden. Hier een 
        een varkenskoopman een zekere Willem Odekerken uit Brommelen beroofd en vermoord zijn.
        Dit kruis staat hier sinds 1995.
========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

          

        

        08- Wijnandsrade-K÷rnerstraat nr 17:  Klein gevelkruisje in de muur nis. Het corpus is van 
        gietbrons.  Tekst:  INRI.
===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

        

               

          

           

        09- Wijnandsrade-Laar-Wingertweg:  Gietijzeren kruis dat hier geplaatst is ter herdenking aan 
        het dodelijk ongeluk van Naomi Verkerke uit Nuth.  Zij verongelukte hier onder een trein op
        6 maart 2001.  Het kruis is in 2001 geplaatst en ingezegend op zondag 2 september door
        pastoor van Heijst.  Smid Theo van Oppen restaureerde dit kruis voor de plaatsing.
        Tekst:  Ich w÷s dats-te kaoms.
 

        Memoriekruis Naomi Verkerke te Laar-Wijnandsrade
        Laar, een klein gehucht dat bij de dorpskern Wijnandsrade hoort, ligt verscholen achter de autoweg Heerlen-

        Geleen. Bij de herindeling van de gemeente begin 1982 werd het gehucht bij de grote gemeente Heerlen ingedeeld.
        De bevolking van Laar was daar niet blij mee en protesteerde. Dat heeft ertoe geleid dat dit gehucht weer bij de
        gemeente Nuth werd ingedeeld. Zo kon de band met Wijnandsrade en Nuth weer versterkt worden, waarmee de
        bewoners van oudsher een betere band hadden dan met de gemeente Heerlen.
        Wegkruis of Kapel.
        Laar bezat als enige gehucht in Wijnandsrade geen wegkruis of kapel en de Heemkundevereniging Vrienden van
        Wijnandsrade wilde er een wegkruis plaatsen om ook deze witte vlek van een religieus monumentje te voorzien.
        Via via is men aan een kruis gekomen, afkomstig van de familie Duyf uit Heerlen, die het betreffende kruis had 
        gevonden in de tuin van hun woning. De vorige bewoners de familie Wahl hadden het kruis gevonden ergens
        langs de weg in het Heuvelland. Vermoedelijk is het afkomstig van een kerkhof en was het overkompleet 
        geworden na het ruimen van een graf. Dhr. Wahl heeft het kruis mee naar huis genomen en in zijn tuin geplaatst.
        Dorpsmid.
        De Wijnandsrader dorpsmid, Theo van Oppen, een vakman die al meerder kruisen gerestaureerd heeft maakte van
        dit kruis weer een juweeltje en bracht het, zo goed als dat maar kan, weer terug in de originele staat. 
        Theo van Oppen voorzag het kruis van een paar mooie smeedijzeren krullen en het corpus werd goudkleurig
        geverfd.
        Naomi.
        Tussen de autoweg en laar loopt de spoorlijn Heerlen-Sittard, waarlangs de schooljeugd van Nuth naar de
        scholen in Hoensbroek en Heerlen fietst. Zo ook Naomi Verkerke, veertien jaar oud, op 6 maart 2001.
        Ze kwam bij de onbewaakte spoorwegovergang in Laar en dacht dat zij nog wel kon oversteken, maar de trein
        was sneller en schepte het arme meisje en ze overleed ter plekke.
        Kruis.
        De Heemkundevereniging van Wijnandsrade had al voor dit tragische ongeluk de intentie om in Laar een kruis te
        plaatsen. Men nam contact met de ouders van Naomi en met hun goedvinden werd besloten om een kruis te
        plaatsen, dat zou gaan dienen als herinnering aan Naomi en aan alle eerdere slachtoffers van de gevaarlijke
        spoorwegovergang. het memoriekruis werd op zondag 2 september 2001 ingezegend door pastoor van Heyst
        van de Bavo parochie te Nuth. Het was op die 2
de september een aangrijpende plechtigheid en zeker voor de
        ouders van Naomi. Het kruis is voorzien van een tekstplaatje met de mooie tekst erop: "Ich wˇs dat-te kaoms".
    
    Zo heeft het kleine gehucht Laar nu ook een prachtig weg - memoriekruis dat ons ook nog herinnert aan het 
        tragische ongeluk van Naomi Verkerke uit Nuth.
        
Boek; 50 Kruisen  50 verhalen.  Chris Willems met dank aan Wiel Oehlen.
===============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

            

            

              

        

          

        10- Wijnandsrade-Swier-Allee:  Onder het afdak van dit vliegermodel uitgevoerd wegkruis is een
        zilverbronzen corpus aan een eikenhouten kruis bevestigd.  Ook van dit kruis word al melding
        gemaakt op een kaart uit 1842.  In 1969 werd het ingrijpend gerestaureerd, alsmede in 2002
        door de Heemkunde ver. Wijnandsrade.
============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

                

          

        11- Wijnandsrade-Opfergeltstraat-Stefanuskerk: Dit oude Missiekruis hangt hier al vanaf 1855 en is door pastoor
        Hoelen hier gehangen ter gelegenheid van de eerste Volksmissie in Wijnandsrade.
        De parochie kreeg het van kapelaan Drummen uit Venlo.  Aangenomen word dat het uit de 15e
        eeuw stamt en door een Nederiinse kunstenaar  is gemaakt.  De hardstenen Mensa onder het
        kruis is zeker 500 jaar oud.
      

        Missiekruis van Wijnandsrade
        Wijnandsrade:  Aan de buitenmuur van de St.-Stefanuskerk in Wijnandsrade en vlak langs de weg, die naar

        Heerlen voert, hangt een wondermooi kruisbeeld. In de volksmond heet het "Het Missiekruis" en elke inwoner
        van Wijnandsrade weet dan dat het behalve mooi, al erg oud is. het Missiekruis werd in 1855 vanuit Tegelen naar
        Wijnandsrade gebracht door pastoor Hoelen die in dit romantisch gelegen dorpje juist zijn benoeming had
        gekregen. De parochie kreeg het van kapelaan Drummen uit Venlo, die het op zijn beurt weer bij een van zijn
        parochianen van zolder haalde, waar het jarenlang vergeten met stof en vuil bedekt had gelegen.
        Dit gebeurde ter gelegenheid van de eerste volksmissie welke in Wijnandsrade werd gehouden. Deze missie werd
        gegeven door de paters Redemptoristen uit Wittem. Zij waren in die dagen bekend om het uitdragen van het
        katholieke geloof onder de mensen. Deze missiepreken werd dan ook zeer goed gevolgd, want in die tijd was
        geloof een van de belangrijkste dingen in het leven.
        Kruis van Maaslandse School.
        
Het kruisbeeld werd rond het jaar 1600 gesneden uit eikenhout door een onbekende kunstenaar van de Maasland-
        se School. De stijl is laat Gotisch en het corpus werd uit een stuk vervaardigd. Alleen de armen zijn aangezet.
        In begin van de zestiger jaren werd het kruisbeeld, dat enige verwantschap vertoont met het beeld van
        Sint Servaas, gerestaureerd. het werd door kunstschilder-restaurateur A. Volders uit Meerssen in ere hersteld.
        Mensa.
        
Dit is ook het geval met de hardstenen mensa, welke ook in die tijd op initiatief van pastoor Meijs, de zielenherder 
        van Wijnandsrade vˇˇr het missiekruis werd geplaatst. Het vermoeden bestaat, dat deze plaat, welke geen
        inscriptie draagt, vroeger als altaartafel werd gebruikt. Lange tijd heeft deze plaat tegen de kerkmuur gestaan
        en na de oorlog, toen de schade, welke de kerk door een bombardement had opgelopen hersteld werd met de
        steen het pad naar de kerkingang geplaveid bij gebrek aan tegels. Volgens schattingen zou de steen ruim 500
        jaar oud zijn. Het is jaren later dat zowel de mensa als het kruis deze ereplaats krijgen.
       
  Boek:  50 Kruisen  50 verhalen.  Chris Willems.

           De Nieuwe Limburger 7 aug. 1962.  Missiekruis van Wijnandsrade- Antiek kruisbeeld van grote schoonheid.
        Wijnandsrade:  Aan de buitenmuur van de St.-Stefanuskerk en vlak langs de weg, die in richting Heerlen voert,
        Hangt in Wijnandsrade een wondermooi kruisbeeld. In de volksmond is het "het missiekruis"en elke
        Wijnandsradenaar weet dat het behalve mooi, al erg oud is. Het missiekruis werd in 1855 vanuit Tegelen naar
        Wijnandsrade gebracht door een pastoor die in dit romantisch gelegen dorpje juist zijn benoeming had gekregen.
        Dit gebeurde ter gelegenheid van de eerste missie welke in Wijnandsrade werd gehouden. Het kruisbeeld werd
        rond het jaar 1600 gesneden uit eikenhout door een onbekend kunstenaar van de Maaslandse School. De Stijl is
        laat-Gotisch en het corpus werd uit een stuk vervaardigd. Alleen de armen zijn aangezet. Enige tijd geleden werd
        het kruisbeeld dat enige verwantschap vertoont met het beeld van St. Servaas, gerestaureerd. Het is zeker een
        van de mooiste antieke kunstschatten van onze streken. Het staat onder monumentenzorg.

===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================  
 

            

             

              

        12- Wijnandsrade-Brommelen-Ten Esschen:  Devotiekruis geflanceerd door twee knot lindebomen.
        Het bezit een gietijzeren corpus. Hier zou in vroeger jaren een goudsmid beroofd en vermoord zijn.
=====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

        

        13- Wijnandsrade-Brommelen-Ten Esschenweg:  Op 14 mei 2001 werd de 19 jarige student
        Maarten Krikke door bliksem getroffen. Hij woonde bij zijn ouders in de Vloedstraat te Nuth.
        Hij stond op punt zijn horeca opleiding af te ronden te Heerlen.  Op initiatief van zijn familie en
        vrienden plaatsten zij op donderdag 14 juli 2005 dit prachtige Memoriekruis. Het is vervaardigd
        door Peter Schuijren uit St. Geertruid.  Tekst: Maarten 22-3-1982  + 14-5-2001.
       
 Maarten werd op 22 maart 1982 te Heerlen geboren.
====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

              

             

        

        

        14- Wijnandsrade-Swier-Molenweg-Brommelen: 
        Schuin boven de ingang hangt een smeedijzeren kruis.
        Rondom is een blauwe lauwerkrans als decoratie aangebracht. het hangt hieral sinds 1905
        toen hier nog een smidse annex zuivelhandel was.  Op een kaart van 1771 staat dit kruis al
        vermeld.  Het vermoeden bestaat dat dhr. Royen dit kruis heeft geplaatst. Het heeft thans een
        bronzen corpus.
====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

      

        15- Wijnandsrade-Stefanuskerk:  Kruis in de Stefanuskerk.
====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

          

            

          

          

        16- Wijnandsrade-Swier-Swierderkerkweg.  Dit mooie gietijzeren kruis is in 1994 hier geplaatst.
        Tekst: 1994. Dit praChtige krUIs tot IeDers heiL en WeLzIJn gestICht WerD Laast Weer 
        opgerICht. B.G..  Dhr. Sormani uit Brommelen heeft het kruis van een vissers gemeenschap
        uit Eijsden en het is gemaakt in de gieterij Dumolin te Farciennes in BelgiŰ. Afbeelding van de
        H. Petrus met sleutel, anker, bijbel en kelk.
     
   De Uitkijk - 8-6-1994.  Nieuw veldkruis Swier.
        Op de eerste zondag na Pinksteren is het elk jaar in Wijnandsrade kermis. Naar goed gebruik is dit ook de dag,
        waarop de jaarlijkse sacramentsprocessie door de straten van het kerkdorp trekt. Op 29 mei voerde de route van
        de processie door wijnandsrade en door een, voor de gelegenheid, feestelijk versierd Swier. Bij enkele mooi
        verzorgde rustaltaren vond de traditionele zegening met het allerheiligste plaats. Tevens werd op de plek waar de
        weg van Swier naar Wijnandsrade buigt een nieuw, smeedijzeren veldkruis ingezegend. Het betreft hier een 
        smeedijzeren kruis, waarin een beeltenis is verwerkt. Dit kleinood werd recent aan de buurtvereniging van Swier
        geschonken. Binnenkort zal de Stichting Vrienden van Wijnandsrade dit veldkruis laten voorzien van een
        chronogram van de hand van Bernard Grothues. Een chronogram is een tekst, die behalve een historisch feit
        of een bepaalde gedachte, tevens een jaartal verbergt. Dat jaartal kan men ontdekken door de getalswaarden van
        de in de tekst voorkomende Romeinse cijferletters gewoon op te tellen.
        Correctie:  Gietijzeren kruis.

===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

           

            

          

        17- Wijnandsrade-Swier no 45: Ut Swierder Kruutske bevindt zich hier sinds de eeuw
        wisseling, toen aan de overkant van de weg een smidse was gevestigd, van smid Jan Willem
        Bex.  Dit ranke monumentje met zijn speelse bewerkte ornamenten is van de hand van de
        toenmalige smid.  Tot eind jaren zestig heeft het een stukje naar voren gestaan.
=================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

          

                    

        18- Wijnandsrade-Vink-Blauwe Steen:  Bij de manege de Blauwe Steen is in de zijgevel een oude
        grafsteen ingemetseld. De licht grijze steen heeft de vorm van een kerkje waarop een zwart
        corpus is geschilderd. Een verweerde en vrijwel onleesbare tekst lijkt naar Wijnandsrade te wijzen.
=====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

                

       19- Wijnandsrade-Oudenboschstraat-kerkhof:  Houten kruis als centraal kerkhof kruis.

===================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

        

      20-21- Wijnandsrade;  Twee kruisen die helaas verdwenen zijn.

===========================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

        

         

       

        30- Wijnandsrade-Swier-Lange Gats-Isidorus-kapel:   De Isidorus kapel werd in 2000 gebouwd op initiatief
        van dhr. Hub Ritzen i.s.w. met de buurtver. Swier en de Heemkunde ver. Wijnandsrade.
        De sterfdag van Isidorus is op 15 mei 1130. De kapel werd op 15 okt 2000 ingezegend door
        Mgr. Frans Wiertz, Bisschop van Roermond.
=================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

          

        

        

         

       

      

        31- Wijnandsrade-Vink-Blauwe Steen:  Kapel van O.L.V. van Altijd Durende Bijstand.
        Gesticht in 1930 door enkele buurtbewoners. Op Hemelvaartsdag bestond het kapelletje 75 jaar. Vanaf het marktplein vertrok een
        processie naar de Vink waar een H. Mis  werd gecelebreerd.
       Gerda Mennens-L'ortye (91 jaar) heeft het kapelletje  meer dan zestig jaar onderhouden.

=================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

        

        

        32 - Wijnandsrade-Lieverkenszandweg:   Klein Kapelletje.
        Wiel Oelen schreef in 2004 het volgende over T Sjtaeveshuuske:  "t sjtaeveshuuske is op afstand oudste kapel van het

       
Zuid-Limburgse dorpje Wijnandsrade. Het isvernoemd naar de heilige Stephanus, de patroonheilige van de plaatselijke parochie.
        In het kapelletje is een schilderij  aangebracht van de steniging van deze eerste
 martelaar van het christelijke geloof.
        't Sjtaeveshuuske heeft een woelige geschiedenis achter de rug. In vergeelde documenten wordt melding gemaakt van een

       
processie, die in 1697 vanuit de kerk van Wijnandsrade naar de "St Stevenskapel' trok.
        In nog oudere leenregisters wordt het kapelletje als kadastraal oriŰntatiepunt genoemd
       Tegen het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw heeft het diverse keren figuurlijk aan de rand van de
        afgrond gestaan. Het huidige kapelletje dateert uit 1922. Na een hoogst noodzakelijke opknapbeurt
       in de jaren vijftig geraakte het opnieuw snel in verval.
        Het viel daarbij ten prooi aan anonieme vandalen. In die tijd is onder meer beklad met godslasterlijke teksten.
        Eind jaren zeventig leek dit monumentje opnieuw reddeloos verloren.
        Het is toen door de Heemkundevereniging van Wijnandsrade weer zoveel mogelijk in de oude staat hersteld.
        Daarbij is aansluiting gezocht op de situatie rond 1950. 't Sjtaeveshuuske was oorspronkelijk op een mergelstenen voet,
        maar tegenwoordig op een betonnen fundament gebouwd. De afbeelding  in de nis is een kopie van een schilderij van mevrouw
        Rubens-Cuijpers ( 1916-1990) uit Thorn. 
        Enkele eerdere afbeeldingen van de steniging van de heilige Stephanus zijn in de loop der jaren verloren gegaan.
        Onder de nis van de kapel is een steen ingemetseld, waarop een spreuk is aangebracht. "Godsvrucht stichtte wat schennershand
        ten gronde richtte'  Achter het kapelletje staan niet de gebruikelijke drie, maar slechts twee linden
       

  ====================================================================================================================================================================================================================================